آموزش فراتر از آزمون؛ پرورش مهارت های زندگی در سایه ی کتاب های درسی

نظام های آموزشی آزمون محور اغلب در دام تقلیل فرآیند یادگیری به «حفظ دانش» گرفتار می شوند که این امر مانع از شکوفایی مهارت های حیاتی زندگی در دانش آموزان می گردد. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت های پنهان کتاب های درسی برای گذار از رویکرد «تست محوری» به رویکرد «مهارت محوری» انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است که با بررسی محتوای کتاب های درسی و تحلیل الگوهای تدریس، به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان از ظرفیت های موجود در کتب درسی برای پرورش مولفه هایی نظیر تفکر انتقادی، حل مسئله، همکاری جمعی و تاب آوری بهره جست؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که بخش های «فعالیت»، «گفت وگو کنید» و «پروژه ها» در کتاب های درسی، بستری مناسب برای اجرای یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) و آموزش فراتر از محدودیت های آزمون هستند. نتایج حاکی از آن است که با تغییر جهت روش های تدریس از «انتقال یک سویه ی دانش» به «تسهیل گری یادگیری»، کتاب های درسی نه به عنوان یک هدف نهایی، بلکه به عنوان «محرک کنشگری» عمل می کنند. در پایان، پیشنهادهایی برای بازطراحی الگوهای ارزشیابی و توانمندسازی معلمان ارائه شده است تا فضای آموزشی از فضای اضطراب آزمون به فضای گفت وگو و مهارت ورزی تغییر یابد.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، آموزش آزمون محور ، یادگیری فعال ، کتاب های درسی ، یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) ، کیفیت آموزش.