یادگیری مشارکتی؛ راهبردی کلیدی برای پرورش خلاقیت، تفکر انتقادی ومسئولیت پذیری دانش آموزان

تحولات پرشتاب جهان امروز و پیچیدگی مسائل عصر حاضر، گذار از آموزش های سنتی و حافظه محور به سوی رویکردهای فعال و تعاملی را به ضرورتی انکارناپذیر در نظام های تعلیم و تربیت بدل ساخته است. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نقش راهبردی یادگیری مشارکتی در پرورش هم زمان سه مولفه بنیادین شامل خلاقیت، تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری دانش آموزان در بستر آموزش های نوین است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور اسنادی و سنتزپژوهی انجام پذیرفت. جامعه اسنادی شامل اسناد، کتاب های تخصصی و مقالات علمی معتبر مرتبط با راهبردهای تدریس فعال، مهارت های تفکر و تحولات فناورانه در آموزش بود که به شیوه هدفمند گزینش و از طریق فیش برداری و تحلیل محتوایی مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که یادگیری مشارکتی بستری امن برای رویارویی با دیدگاه های ناهمگون فراهم می سازد که به شکوفایی تفکر واگرا و خلاقیت می انجامد. همچنین، ایجاد تعارض شناختی سازنده و الزام به استدلال منطقی در مباحثات درون گروهی، تفکر انتقادی فراگیران را تعمیق می بخشد. از سوی دیگر، تلفیق پاسخگویی فردی با همبستگی مثبت، مانع از انفعال دانش آموزان شده و مسئولیت پذیری اخلاقی و اجتماعی را در آنان نهادینه می سازد. علاوه بر این، تلفیق هوشمندانه فناوری های نوین و هوش مصنوعی به عنوان دستیار گروه، زمان کلاس را برای گفتگوهای تحلیلی عمیق آزاد می کند. بر این اساس، یادگیری مشارکتی یک چرخه هم افزا میان مهارت های فکری و اخلاقی ایجاد می کند که در آن نقش معلم از انتقال دهنده اطلاعات به طراح موقعیت های یادگیری و تسهیل گر بازتعریف می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، مسئولیت پذیری ، سنتز اسنادی ، تعامل گروهی