نقش جغرافیای سیاسی استان قزوین در حکمرانی داده محور

تحولات پرشتاب فناوری اطلاعات و گسترش تولید، ذخیره سازی و تبادل داده ها، شیوه های سنتی مدیریت سرزمین و تصمیم گیری عمومی را با تغییرات اساسی مواجه کرده است. در این میان، حکمرانی داده محور به عنوان رویکردی نوین، بر استفاده نظام مند از داده های معتبر، بهنگام و مکانی در فرایند سیاست گذاری، برنامه ریزی، نظارت و ارائه خدمات عمومی تاکید دارد. استان قزوین به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، قرارگیری در مجاورت پایتخت، برخورداری از شبکه های ارتباطی مهم، تنوع فعالیت های صنعتی و کشاورزی، وجود سکونتگاه های شهری و روستایی متنوع و برخورداری از ظرفیت های تاریخی و فرهنگی، از شرایط خاصی برای توسعه حکمرانی داده محور برخوردار است. جغرافیای سیاسی این استان تنها به ویژگی های طبیعی و مکانی محدود نمی شود، بلکه نحوه توزیع جمعیت، استقرار مراکز قدرت و تصمیم گیری، ارتباط میان مرکز استان و شهرستان ها، مناسبات میان مناطق شهری و روستایی و نحوه دسترسی گروه های مختلف به منابع و خدمات را نیز دربرمی گیرد. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش جغرافیای سیاسی استان قزوین در شکل گیری و تقویت حکمرانی داده محور است. پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات اسنادی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ظرفیت های فضایی، نهادی و مدیریتی استان قزوین می تواند زمینه مناسبی برای ایجاد زیرساخت های تصمیم گیری داده محور فراهم کند؛ با این حال، تحقق این ظرفیت نیازمند یکپارچه سازی داده های دستگاه های اجرایی، توجه به تفاوت های فضایی شهرستان ها، تقویت مدیریت محلی، کاهش تمرکز اطلاعاتی، توسعه زیرساخت های دیجیتال و ایجاد سازوکارهای شفاف برای دسترسی و استفاده از داده هاست. بر این اساس، حکمرانی داده محور در قزوین زمانی می تواند به بهبود مدیریت سرزمین منجر شود که داده نه صرفا به عنوان یک ابزار فنی، بلکه به عنوان بخشی از نظام تصمیم گیری فضایی، سیاست گذاری منطقه ای و روابط میان سطوح مختلف حکمرانی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

جغرافیای سیاسی ، استان قزوین ، حکمرانی داده محور ، داده های مکانی ، مدیریت سرزمین ، حکمرانی هوشمند ، توسعه منطقه ای