مدرسه آینده: پیوند هوش مصنوعی، تحول دیجیتال، خلاقیت و شکوفایی استعدادها

مدرسه آینده نهادی یادگیرنده، انعطاف پذیر، داده محور و انسان محور است که در آن فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، در خدمت رشد همه جانبه دانش آموزان قرار می گیرند. تحول دیجیتال در مدرسه صرفا به معنای استفاده از رایانه، تخته هوشمند یا آموزش مجازی نیست؛ بلکه بازطراحی اهداف، برنامه درسی، روش های تدریس، شیوه های ارزشیابی، مدیریت مدرسه و ارتباط با خانواده و جامعه را شامل می شود. هوش مصنوعی می تواند با شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد سریع، شناسایی نیازهای آموزشی، تولید محتوای متنوع و پشتیبانی از معلمان، زمینه رشد خلاقیت و کشف استعدادهای دانش آموزان را فراهم کند. با این حال، استفاده نادرست از آن می تواند به وابستگی، کاهش تفکر مستقل، تشدید شکاف دیجیتال، نقض حریم خصوصی و تضعیف روابط انسانی منجر شود. پژوهش حاضر با روش مروری تحلیلی، ضمن بررسی مبانی نظری و پژوهش های داخلی و خارجی، الگویی مفهومی برای مدرسه آینده ارائه می کند. یافته ها نشان می دهد که تحقق مدرسه آینده به ترکیب هوشمندانه فناوری، شایستگی حرفه ای معلمان، برنامه درسی خلاق، ارزشیابی فرایندی، عدالت آموزشی و حکمرانی اخلاقی داده ها نیاز دارد. نتیجه اصلی آن است که هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم و تجربه انسانی شود، بلکه باید به عنوان دستیار یادگیری و ابزاری برای تقویت عاملیت، خلاقیت و استعدادهای دانش آموزان به کار گرفته شود (میرقاسمی، اسماعیل نیاء شیروانی و تجری، ۱۴۰۴؛ UNESCO, ۲۰۲۳).

کلیدواژه ها:

مدرسه آینده ، هوش مصنوعی ، تحول دیجیتال ، خلاقیت ، شکوفایی استعدادها ، یادگیری شخصی سازی شده ، شایستگی دیجیتال