نقش معارف اسلامی در تقویت هویت فرهنگی و اجتماعی جوانان

هویت فرهنگی و اجتماعی جوانان از مهم ترین مولفه های پایداری فرهنگی، انسجام اجتماعی و تداوم ارزش های جامعه به شمار می رود. دوران نوجوانی و جوانی، مرحله ای تعیین کننده در شکل گیری و تثبیت هویت است و در این دوره، فرد در معرض منابع متعدد هویت ساز از جمله خانواده، مدرسه، گروه همسالان، رسانه ها و فضای مجازی قرار دارد. در چنین شرایطی، معارف اسلامی می تواند به عنوان مجموعه ای از آموزه های اعتقادی، اخلاقی، ارزشی و اجتماعی، چارچوبی برای معنا دادن به زندگی، شناخت خود و جامعه و برقراری ارتباط میان ارزش های دینی و مسئولیت های اجتماعی فراهم سازد. هدف مقاله حاضر، تبیین نقش معارف اسلامی در تقویت هویت فرهنگی و اجتماعی جوانان بر اساس مطالعات و منابع موجود است. این پژوهش از نوع مروری توصیفی بوده و بدون استفاده از روش های میدانی، پرسشنامه یا تحلیل آماری، منابع ارائه شده به شیوه تحلیلی و تلفیقی بررسی شده اند. یافته های حاصل از بررسی مطالعات نشان می دهد که آموزش معارف اسلامی در صورت برخورداری از محتوای متناسب با نیازهای نسل جوان، روش های مشارکتی و ارتباط با مسائل واقعی زندگی، می تواند در تقویت شناخت دینی، احساس تعلق فرهنگی، مسئولیت پذیری اجتماعی و پیوند میان هویت دینی و ملی موثر باشد. با این حال، تاثیرگذاری آن صرفا به حضور درس معارف اسلامی در برنامه آموزشی وابسته نیست، بلکه کیفیت محتوا، شیوه ارائه، نقش الگوهای تربیتی و میزان ارتباط آموزه های دینی با تجربه زیسته جوانان اهمیت اساسی دارد. بر این اساس، مقاله بر ضرورت گذار از آموزش حافظه محور معارف به سمت تربیت معرفت محور، گفت وگومحور و مسئله محور تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

معارف اسلامی ، هویت فرهنگی ، هویت اجتماعی ، هویت دینی ، جوانان ، تربیت دینی ، آموزش اسلامی