نقش تدریس مبتنی بر مباحثه گروهی در بهبود تفکر استدلالی وفن بیان دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش تدریس مبتنی بر مباحثه گروهی در بهبود تفکر استدلالی و فن بیان دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر روش شناسی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه اول یک منطقه آموزشی تشکیل دادند که از میان آن ها، تعداد ۶۰ دانش آموز به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و گواه (۳۰ نفر) جای دهی شدند. در گروه آزمایش، مداخله آموزشی بر پایه تدریس مبتنی بر مباحثه و گفت وگوی ساختارمند گروهی در قالب ۱۰ جلسه ۶۰ دقیقه ای اجرا گردید؛ در حالی که گروه گواه به شیوه سنتی آموزش دیدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه مهارت های تفکر استدلالی و مقیاس سنجش مهارت های ارتباط کلامی و فن بیان در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و به کارگیری مدل تحلیل کوواریانس چندمتغیری (مانکوا) تحلیل گردیدند تا اثر پیش آزمون کنترل شود. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات گروه ها تفاوت معناداری دارد؛ به گونه ای که تدریس مبتنی بر مباحثه گروهی به افزایش توانایی تجزیه وتحلیل، نتیجه گیری منطقی، سازمان دهی استدلال ها و درک مفاهیم در حوزه تفکر استدلالی انجامیده است. علاوه بر این، ارزیابی شاخص های فن بیان حاکی از بهبود چشمگیر لحن، روانی کلام، کاهش اضطراب کلامی، استفاده موثر از شواهد منطقی و تعامل فعال زبانی در گروه آزمایش بود. در نهایت، نتایج به دست آمده تایید کرد که مباحثه گروهی با تبدیل یادگیرنده از عنصری منفعل به فاعلی اندیشه ورز، مهارت های شناختی و ارتباطی را تقویت می کند؛ لذا پیشنهاد می شود معلمان از این راهبرد تعاملی در کلاس های درس بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

تدریس مبتنی بر مباحثه گروهی ، تفکر استدلالی ، فن بیان ، تعامل کلامی ، روش های تدریس مشارکتی ، دانش آموزان