استراتژی های مدیریت تغییر در نظام های آموزشی برای پذیرش تحولات مبتنی بر فناوری

تحولات شتابان فناوری و گسترش فناوری های دیجیتال، سامانه های هوشمند و کاربردهای نوین هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با ضرورت بازاندیشی در شیوه های مدیریتی، فرایندهای سازمانی و الگوهای تعامل حرفه ای مواجه ساخته است. با وجود سرمایه گذاری در توسعه فناوری های آموزشی، پذیرش و استفاده اثربخش از این تحولات همواره با چالش هایی همچون مقاومت در برابر تغییر، ضعف شایستگی های دیجیتال، محدودیت زیرساختی، نگرانی های اخلاقی و فقدان برنامه منسجم مدیریت تغییر همراه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین استراتژی های مدیریت تغییر در نظام های آموزشی برای پذیرش تحولات مبتنی بر فناوری انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ نفر از مدیران و متخصصان آموزشی دارای تجربه در زمینه تحول و کاربرد فناوری در محیط های آموزشی بودند که به شیوه هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. یافته ها نشان داد پذیرش تحولات فناورانه در نظام های آموزشی در قالب پنج مضمون اصلی شامل رهبری و حمایت مدیریتی، توانمندسازی و توسعه شایستگی های حرفه ای، فرهنگ سازی و مدیریت مقاومت، تامین زیرساخت و منابع و پایش و نهادینه سازی تغییر قابل تبیین است. تحلیل داده ها نشان داد این مولفه ها به صورت مستقل عمل نمی کنند، بلکه در قالب یک نظام به هم پیوسته، ظرفیت سازمان آموزشی برای پذیرش و تثبیت فناوری را شکل می دهند. بر اساس یافته ها، مدیریت موفق تحول فناورانه مستلزم عبور از رویکرد تجهیزات محور و حرکت به سوی رویکرد انسان محور، مشارکتی و یادگیرنده است. بنابراین، مدیران آموزشی باید هم زمان بر توسعه شایستگی دیجیتال کارکنان، مشارکت دادن ذی نفعان، ایجاد فرهنگ پذیرش تغییر، فراهم سازی زیرساخت مناسب و ارزیابی مستمر پیامدهای فناوری تمرکز کنند. نتایج پژوهش می تواند برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و برنامه ریزان توسعه حرفه ای در طراحی و اجرای برنامه های تحول دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت تغییر ، تحول دیجیتال ، فناوری آموزشی ، پذیرش فناوری ، رهبری آموزشی ، شایستگی دیجیتال ، نوآوری آموزشی