رویکرد آینده پژوهانه مربی و معاون پرورشی در ترسیم نقشه راه تربیتی مدارس هوشمند

تحولات شتابان فناوری های نوظهور، گسترش هوش مصنوعی و تغییر الگوهای یادگیری، نظام های آموزشی را با ضرورت بازاندیشی در نقش عوامل تربیتی مدارس مواجه ساخته است. در این میان، مربیان و معاونان پرورشی به عنوان کنشگران اصلی فرایند تربیت، نیازمند برخورداری از نگرشی آینده پژوهانه برای طراحی و هدایت برنامه های تربیتی متناسب با اقتضائات مدارس هوشمند هستند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش رویکرد آینده پژوهانه مربی و معاون پرورشی در ترسیم نقشه راه تربیتی مدارس هوشمند و شناسایی مولفه های کلیدی موثر بر این فرایند انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس روش پدیدارشناسی توصیفی اجرا گردید. مشارکت کنندگان شامل ۱۸ نفر از مربیان تربیتی، معاونان پرورشی و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت بودند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با بهره گیری از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند.یافته های پژوهش نشان داد که آینده پژوهی تربیتی در مدارس هوشمند بر پنج محور اصلی استوار است: پیش بینی تحولات فرهنگی و اجتماعی دانش آموزان، بهره گیری هوشمندانه از فناوری های نوین در فرایند تربیت، توسعه شایستگی های آینده محور، طراحی نظام تصمیم گیری مبتنی بر داده و تقویت انعطاف پذیری برنامه های تربیتی. تحلیل دیدگاه مشارکت کنندگان نشان داد که مربیان و معاونان پرورشی، فراتر از نقش های اجرایی سنتی، به عنوان معماران آینده تربیتی مدرسه عمل می کنند و با رصد روندهای نوظهور، تدوین سناریوهای تربیتی و برنامه ریزی راهبردی می توانند زمینه ارتقای کیفیت تربیت دانش آموزان را فراهم سازند. همچنین، ضعف زیرساخت های فناورانه، محدودیت مهارت های آینده نگر و نبود الگوهای راهبردی منسجم از مهم ترین چالش های پیش روی این فرایند شناسایی شد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی تربیتی ، معاون پرورشی ، مربی تربیتی ، مدارس هوشمند ، نقشه راه تربیتی ، برنامه ریزی راهبردی ، تعلیم و تربیت آینده محور