معلم؛ فانوس راه در طوفان دیجیتال پرورش روح و شخصیت دانش آموز در عصر هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی و فناوری های دیجیتال، مدرسه و فرایند تعلیم وتربیت را با فرصت ها و چالش های تازه ای روبه رو کرده است. هوش مصنوعی می تواند یادگیری را شخصی سازی کند، بازخورد سریع ارائه دهد و بخشی از وظایف تکراری معلم را کاهش دهد؛ اما نمی تواند جایگزین رابطه انسانی، الگوسازی اخلاقی، همدلی، الهام بخشی و پرورش معنای زندگی شود. مسئله اساسی این پژوهش آن است که در شرایطی که دانش آموزان در معرض حجم گسترده ای از اطلاعات، تصاویر، الگوریتم ها و محتواهای تولیدشده به وسیله ماشین قرار دارند، معلم چگونه می تواند همچنان نقش «فانوس راه» را ایفا کند و به پرورش روح، هویت، شخصیت اخلاقی و مسئولیت پذیری آنان بپردازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و مطالعه کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که نقش معلم در عصر هوش مصنوعی از انتقال دهنده اطلاعات به مربی، تسهیل گر یادگیری، راهنمای اخلاقی، پرورش دهنده تفکر انتقادی و حامی رشد عاطفی و اجتماعی دانش آموز تغییر می کند. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که آینده مطلوب آموزش، نه حذف معلم، بلکه همکاری هوشمندانه میان توانایی های فناورانه هوش مصنوعی و فضایل انسانی معلم است. **منبع: رضایی، ۱۴۰۳؛ یونسکو، ۲۰۲۳؛ OECD، ۲۰۳۰.**

کلیدواژه ها:

معلم ، فانوس راه ، هوش مصنوعی ، تربیت اخلاقی ، شخصیت دانش آموز ، تفکر انتقادی ، سواد دیجیتال ، تربیت عاطفی اجتماعی.