اقدام پژوهی: تاثیر مجازی بودن مدارس در رشد یا افت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان متوسطه اول

گسترش آموزش مجازی و غیرحضوری مدارس، به ویژه در دوره متوسطه اول، تغییرات قابل توجهی در فرایند یاددهی یادگیری و همچنین ابعاد تربیتی دانش آموزان ایجاد کرده است. مجازی شدن مدارس از یک سو می تواند با فراهم کردن دسترسی گسترده تر به منابع آموزشی، افزایش انعطاف پذیری، امکان استفاده از محتوای چندرسانه ای و تقویت برخی مهارت های یادگیری مستقل، زمینه رشد تحصیلی دانش آموزان را فراهم کند؛ اما از سوی دیگر، کاهش تعامل مستقیم معلم و دانش آموز، ضعف نظارت بر فرایند یادگیری، کاهش ارتباطات اجتماعی، مشکلات دسترسی به امکانات فناورانه و کاهش انگیزه برخی دانش آموزان می تواند به افت تحصیلی و تربیتی منجر شود. در این اقدام پژوهی تلاش شده است تاثیر مجازی بودن مدارس بر وضعیت تحصیلی و تربیتی دانش آموزان متوسطه اول بررسی شده و عوامل موثر بر رشد یا افت آنان شناسایی شود. در مرحله نخست با جمع آوری اطلاعات از وضعیت آموزشی، میزان مشارکت در کلاس های مجازی، انجام تکالیف، کیفیت تعامل با معلم، انگیزه یادگیری و نحوه ارتباط دانش آموزان با همسالان، شواهد اولیه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج اولیه نشان داد که مجازی بودن آموزش به تنهایی عامل قطعی رشد یا افت دانش آموزان نیست، بلکه کیفیت طراحی آموزشی، میزان تعامل، شیوه ارزشیابی، حمایت خانواده، توانایی دانش آموز در خودتنظیمی و چگونگی مدیریت فضای مجازی نقش تعیین کننده ای دارند. بر همین اساس، مجموعه ای از راهکارهای آموزشی و تربیتی شامل افزایش تعامل، تنوع بخشی به فعالیت های یادگیری، ارزشیابی مستمر، تقویت مسئولیت پذیری، ایجاد فرصت های مشارکت گروهی و ارتباط منظم با خانواده ارائه و اجرا شد. یافته های اقدام پژوهی نشان داد که استفاده هدفمند و تربیتی از فناوری می تواند بخشی از ظرفیت های آموزش مجازی را به فرصتی برای بهبود یادگیری و رشد مهارت های دانش آموزان تبدیل کند؛ در حالی که استفاده منفعلانه و بدون برنامه از فضای مجازی می تواند زمینه ساز افت تحصیلی و کاهش برخی تعاملات تربیتی شود.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، افت تحصیلی ، پیشرفت تحصیلی ، تربیت دانش آموزان ، متوسطه اول ، یادگیری الکترونیکی ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، تعامل آموزشی.