پیوند هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی

هوش هیجانی به عنوان مجموعه ای از توانایی های مرتبط با شناخت، درک، تنظیم و مدیریت هیجان ها، یکی از عوامل موثر بر نحوه سازگاری فرد با محیط های آموزشی و اجتماعی محسوب می شود. پیشرفت تحصیلی نیز حاصل تعامل مجموعه ای از عوامل شناختی، عاطفی، فردی و محیطی است و نمی توان آن را صرفا بر اساس توانایی های شناختی و میزان دانش فرد تبیین کرد. در سال های اخیر توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت به نقش عوامل هیجانی در عملکرد تحصیلی افزایش یافته است؛ زیرا دانش آموز یا دانشجویی که بتواند هیجان های خود را شناسایی و کنترل کند، در موقعیت های فشارزا، از جمله امتحان، تکالیف دشوار و تعاملات آموزشی، ظرفیت بیشتری برای حفظ تمرکز و استمرار فعالیت دارد. پژوهش های انجام شده در ایران نیز شواهدی از وجود رابطه میان هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی ارائه کرده اند و نتایج فراتحلیل پژوهش های ایرانی، وجود رابطه معنادار میان این دو متغیر را تایید کرده است. هدف مقاله حاضر بررسی پیوند هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی با تکیه بر پژوهش های انجام شده در ایران است. این مقاله با رویکرد مروری و تحلیلی، یافته های پژوهش های مرتبط را بررسی کرده و نشان می دهد که مولفه هایی مانند خودآگاهی، خودتنظیمی، انگیزش، آگاهی اجتماعی و مهارت های ارتباطی می توانند از طریق بهبود سازگاری، مدیریت فشارهای تحصیلی و افزایش مشارکت در فرایند یادگیری، با عملکرد تحصیلی ارتباط داشته باشند. بر این اساس، توجه به پرورش مهارت های هیجانی در کنار آموزش محتوای درسی می تواند یکی از راهکارهای مهم برای ارتقای کیفیت یادگیری و پیشرفت تحصیلی فراگیران باشد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، پیشرفت تحصیلی ، یادگیری ، دانش آموزان ، دانشجویان ، مهارت های هیجانی