واکاوی فقهی و حقوقی امکان الزام حکومتی حجاب در ایران

حجاب به عنوان یکی از ضروریات دین مبین اسلام و نماد هویتی زنان مسلمان، همواره مورد تاکید منابع فقهی بوده است. با این حال، در سال های پس از انقلاب اسلامی، کیفیت مواجهه حکومت با این مقوله، به ویژه در زمینه الزام قانونی، به چالشی اساسی و محل مناقشه تبدیل شده است. عده ای با استناد به نبود تصریح در منابع اولیه اسلامی بر اجبار، آن را خلاف قوانین بشری و اسلامی دانسته و بر فردی بودن حکم حجاب پای می فشارند. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر مبانی فقهی و تصویب قوانینی همچون تبصره ماده ۶۳۸ قانون مجازات اسلامی، رویکردی الزام آور را در پیش گرفته است. این پژوهش با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده های کتابخانه ای، به تبیین مبانی فقهی و حقوقی الزام حکومتی حجاب پرداخته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که هرچند اصل وجوب حجاب مورد اتفاق فقهاست، اما در خصوص الزام حکومتی دو دسته ادله موافق و مخالف وجود دارد که هر یک بر مستندات خاصی تکیه دارند. در نهایت، با پذیرش رویکردی اجتماعی به حکم حجاب و با عنایت به اختیارات گسترده دولت اسلامی در تامین سعادت اخروی و دفع مفاسد اجتماعی، می توان الزام حکومتی را در چارچوب فقه و حقوق اسلامی قابل توجیه دانست، مشروط بر آنکه بسترسازی های فرهنگی لازم انجام پذیرد.

کلیدواژه ها:

حجاب ، الزام حکومتی ، فقه ، حقوق ، امر به معروف و نهی از منکر ، تعزیر