نقش ارتباط خانه و مدرسه ئر بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارتباط خانه و مدرسه در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان و تبیین سازوکار اثرگذاری مشارکت خانواده بر پیامدهای آموزشی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی و با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان و والدین آنان تشکیل دادند که از میان آن ها ۳۲۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه ارتباط و مشارکت خانه و مدرسه، مشتمل بر ابعاد ارتباط منظم والدین و مدرسه، مشارکت والدین در فرایند یادگیری، حمایت آموزشی خانواده و تعامل دوسویه والدین و معلمان، و همچنین شاخص عملکرد تحصیلی دانش آموزان گردآوری شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر متخصصان علوم تربیتی و روان شناسی تایید شد و روایی سازه نیز از طریق تحلیل عاملی تاییدی مورد بررسی قرار گرفت. ضرایب آلفای کرونباخ برای مقیاس های اصلی بین ۰/۸۱ تا ۰/۹۲ به دست آمد که نشان دهنده پایایی مطلوب ابزارها بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS انجام گرفت و برای آزمون روابط مستقیم و غیرمستقیم متغیرها از مدل یابی معادلات ساختاری و روش بوت استرپ استفاده شد. یافته ها نشان داد ارتباط موثر خانه و مدرسه تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان دارد (β=۰/۳۸، p<۰/۰۰۱)؛ همچنین حمایت آموزشی خانواده (β=۰/۲۹، p<۰/۰۰۱) و مشارکت والدین در فرایند یادگیری (β=۰/۲۴، p<۰/۰۰۱) از پیش بین های معنادار عملکرد تحصیلی بودند. نتایج مدل ساختاری نشان داد ارتباط خانه و مدرسه علاوه بر اثر مستقیم، از طریق افزایش حمایت آموزشی و مشارکت یادگیری والدین نیز به صورت غیرمستقیم بر عملکرد تحصیلی اثر می گذارد (β=۰/۱۷، p<۰/۰۱). در مجموع، متغیرهای مدل توانستند ۴۶ درصد از واریانس عملکرد تحصیلی دانش آموزان را تبیین کنند (R²=۰/۴۶). شاخص های برازش مدل نیز مطلوب بود (CFI=۰/۹۴، TLI=۰/۹۳، RMSEA=۰/۰۵۸ و χ²/df=۲/۴۱). بر اساس یافته ها، ارتباط خانه و مدرسه صرفا به اطلاع رسانی درباره وضعیت تحصیلی محدود نمی شود، بلکه هنگامی می تواند به ارتقای عملکرد تحصیلی منجر شود که به تعامل دوسویه، حمایت هدفمند خانواده، هماهنگی آموزشی والدین و معلمان و مشارکت مستمر در فرایند یادگیری منتهی شود. بنابراین، تقویت سازوکارهای ارتباطی میان خانواده و مدرسه می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر در بهبود کیفیت یادگیری و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد توجه مدیران، معلمان و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارتباط خانه و مدرسه ، مشارکت والدین ، عملکرد تحصیلی ، حمایت آموزشی خانواده ، تعامل والدین و معلمان ، پیشرفت تحصیلی ، مشارکت خانواده