مقایسه روش تدریس سنتی (معلم محور) با روش یادگیری اکتشافی (دانش آموز محور) در حل مسائل ریاضی

با توجه به اهمیت توسعه توانایی حل مسئله در آموزش ریاضی و نقش روش های تدریس در ارتقای یادگیری دانش آموزان، بررسی اثربخشی رویکردهای آموزشی مختلف به یکی از دغدغه های اصلی پژوهشگران و برنامه ریزان آموزشی تبدیل شده است. در این میان، روش تدریس سنتی مبتنی بر انتقال مستقیم دانش از سوی معلم و روش یادگیری اکتشافی مبتنی بر مشارکت فعال دانش آموزان، از جمله رویکردهایی هستند که آثار متفاوتی بر فرایند یادگیری و حل مسئله دارند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی روش تدریس سنتی (معلم محور) و روش یادگیری اکتشافی (دانش آموزمحور) بر توانایی حل مسائل ریاضی انجام شد.این پژوهش با رویکرد کمی و به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل اجرا گردید. جامعه پژوهش شامل ۴۰ دانش آموز بود که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۲۰ نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی هشت جلسه آموزشی با استفاده از روش یادگیری اکتشافی و گروه کنترل با روش تدریس سنتی آموزش دیدند. داده ها از طریق آزمون استاندارد حل مسئله ریاضی گردآوری و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته ها نشان داد که میانگین نمرات حل مسئله در هر دو گروه پس از مداخله افزایش یافت، اما میزان پیشرفت دانش آموزان گروه یادگیری اکتشافی به طور معناداری بیشتر از گروه آموزش سنتی بود. نتایج حاکی از آن است که مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری، فرصت کشف روابط ریاضی، تبادل ایده ها و به کارگیری راهبردهای متنوع حل مسئله را فراهم می سازد و در نتیجه موجب تعمیق یادگیری و افزایش توانایی انتقال آموخته ها به موقعیت های جدید می شود. در مقابل، روش سنتی بیشتر بر دریافت اطلاعات و بازتولید آموخته ها تاکید دارد و فرصت کمتری برای تفکر تحلیلی و خلاق فراهم می کند.بر اساس نتایج پژوهش، استفاده از رویکردهای دانش آموزمحور و به ویژه یادگیری اکتشافی می تواند به عنوان راهبردی موثر برای ارتقای مهارت حل مسئله در آموزش ریاضی مورد توجه معلمان و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد و زمینه بهبود کیفیت یادگیری و افزایش مشارکت دانش آموزان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

یادگیری اکتشافی ، تدریس سنتی ، حل مسئله ریاضی ، روش های تدریس ، یادگیری دانش آموزمحور ، آموزش ریاضی ، عملکرد تحصیلی