بازتعریف شایستگی های معلم در عصر هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی در آموزش وپرورش، مفهوم شایستگی حرفه ای معلم را با تحولی بنیادین مواجه ساخته است. در الگوی سنتی، شایستگی معلم عمدتا بر دانش تخصصی، مهارت تدریس، مدیریت کلاس و توانایی انتقال محتوا استوار بود؛ اما در محیط آموزشی متاثر از هوش مصنوعی، این مولفه ها به تنهایی پاسخگوی الزامات حرفه ای معلم نیستند. هدف مقاله حاضر، بررسی و تبیین ابعاد شایستگی های موردنیاز معلمان در عصر هوش مصنوعی و تحلیل الزامات ناشی از این تحول برای حرفه معلمی و نظام تربیت معلم است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری توصیفی و بر اساس تحلیل و تلفیق منابع علمی ارائه شده انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شایستگی معلم در عصر هوش مصنوعی باید مجموعه ای تلفیقی از شایستگی فناورانه، سواد هوش مصنوعی، سواد داده، طراحی آموزشی، تفکر انتقادی، شایستگی اخلاقی، مهارت های ارتباطی و عاطفی و توانایی هدایت یادگیری باشد. همچنین، هوش مصنوعی بیش از آنکه به حذف حرفه معلمی منجر شود، زمینه تغییر ماهیت آن را فراهم می کند. معلم آینده باید بتواند قابلیت ها و محدودیت های سامانه های هوشمند را تشخیص دهد، خروجی های آنها را ارزیابی کند و از فناوری در راستای شخصی سازی، افزایش مشارکت و ارتقای کیفیت یادگیری استفاده نماید. در عین حال، ابعاد انسانی آموزش، از جمله همدلی، قضاوت تربیتی، مسئولیت اخلاقی و ایجاد روابط معنادار با دانش آموزان، همچنان در مرکز حرفه معلمی باقی می ماند. بر این اساس، بازتعریف شایستگی معلم مستلزم بازنگری در برنامه های تربیت معلم، توسعه حرفه ای مستمر و تدوین چارچوب های اخلاقی و سیاستی متناسب با عصر هوش مصنوعی است.

کلیدواژه ها:

شایستگی معلم ، هوش مصنوعی ، شایستگی حرفه ای ، تربیت معلم ، سواد هوش مصنوعی ، معلم آینده ، آموزش هوشمند