تحلیل نقش ارزشیابی کیفی توصیفی در اصلاح فرآیند یاددهی و کاهش استرس تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

نظام ارزشیابی به عنوان یکی از ارکان محوری و جهت دهنده به فرایندهای آموزشی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، بهزیستی روان شناختی و هدایت کنش های پداگوژیک معلمان ایفا می کند. گذار از نظام سنتی نمره محور مبتنی بر آزمون های کمی به رویکرد ارزشیابی کیفی توصیفی در دوره ابتدایی، پاسخی ساختاری به آسیب های روانی، رقابت های ناسالم و یادگیری های سطحی حافظه مدار بوده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش ارزشیابی کیفی توصیفی در اصلاح فرآیند یاددهی معلمان و کاهش استرس تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام پذیرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی بر پایه واکاوی اسنادی و کتابخانه ای نظام مند است که در چارچوب نظریه های ساختن گرایی، یادگیری برای تسلط، انگیزش خودتعیین گری و مدل های ارزیابی بازخوردمحور سامان یافته است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که ارزشیابی توصیفی از طریق پیوند زدن سنجش با جریان پیوسته آموزش، کاربست بازخوردهای توصیفی سازنده و تنوع بخشی به ابزارهای گردآوری اطلاعات نظیر پوشه کار و چک لیست های مشاهده، نقش معلم را از یک قاضی نمره دهنده به یک راهنمای یادگیری و طراح تجارب آموزشی دگرگون می سازد. این دگرگونی پداگوژیک موجب اصلاح بی درنگ روش های تدریس متناسب با تفاوت های فردی می گردد. از سوی دیگر، حذف محرک های اضطراب زا مانند نمرات عددی، امتحانات پایانی متمرکز و رتبه بندی های مقایسه ای، زمینه ساز تعدیل چشمگیر اضطراب امتحان، ارتقای خودپنداره تحصیلی، تقویت انگیزش درونی و ایجاد محیطی امن برای آزمون و خطای علمی دانش آموزان می شود. بر مبنای یافته ها، مدل مفهومی تعامل متقابل بازخورد توصیفی، بهینه سازی روش های یاددهی و بهبود سلامت روان تدوین شده و پیشنهادهای کاربردی برای تثبیت این الگو ارائه گردیده است.