بررسی نقش منسوجات سنتی و رودوزی های بومی در اشتغال زایی پایدار و ارتقای کارآفرینی زنان روستایی

توسعه پایدار نواحی روستایی مستلزم بهره گیری هوشمندانه از ظرفیت های بومی، منابع فرهنگی و سرمایه های نمادین هر منطقه است. در این میان، منسوجات سنتی و صنایع دستی نساجی به ویژه رودوزی های بومی، پیوندی عمیق با هویت تاریخی، ساختار معیشتی و بازتولید اجتماعی جوامع محلی دارند. این هنرصنعت ها نه تنها بازتاب دهنده جهان بینی زیبایی شناختی اقوام هستند، بلکه به دلیل انعطاف پذیری در مقیاس تولید، عدم نیاز به سرمایه گذاری های کلان اولیه، اتکا به دانش بومی و امکان استقرار در الگوی کسب و کارهای خانگی، پتانسیل بی بدیلی در خلق ارزش افزوده اقتصادی دارند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی همه جانبه نقش منسوجات سنتی و رودوزی های بومی در فرایند اشتغال زایی پایدار و ارتقای زیست بوم کارآفرینی زنان در مناطق روستایی ایران سامان یافته است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی بر پایه واکاوی اسنادی نظام مند، سنتز شواهد پژوهشی تجربی و بررسی تطبیقی الگوهای توانمندسازی اقتصادی است. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه های سرمایه اجتماعی، معیشت پایدار، کارآفرینی مبتنی بر میراث و توانمندسازی چندبعدی بنا شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که کاربست و احیای رودوزی های بومی و پارچه بافی سنتی، محرک چندگانه ای است که هم زمان موجب درآمدزایی مستقیم، متنوع سازی سبد درآمد خانوار، کاهش وابستگی اقتصاد روستا به بخش های پرریسک مانند کشاورزی سنتی در شرایط خشکسالی، و بازیابی هویت و اعتماد به نفس فردی و جمعی زنان روستایی می گردد. علاوه بر این، ارتقای این فعالیت ها از تولید خرد معیشتی به کسب و کارهای کارآفرینانه پایدار، با تنگناهای بنیادینی نظیر زنجیره های تامین واسطه گرایانه، دسترسی محدود به بازارهای مصرف ملی و فراملی، فقدان آشنایی با اصول بسته بندی، نشان سازی تجاری و دیجیتال مارکتینگ، و کمبود منابع مالی حمایتی روبرو است. در پایان، راهبردهایی مبتنی بر بازآفرینی خلاقانه نقوش سنتی، راه اندازی تعاونی های پیشرو، اتصال به پلتفرم های تجارت الکترونیک، و آموزش اصول کارآفرینی مدرن در امتداد حفظ اصالت های فرهنگی ارائه شده است.