از دانستن تا توانستن مسیر تحول آموزش از حافظه محوری به مهارت محوری و پرورش شایستگی های آینده

تحولات اجتماعی، اقتصادی، فناورانه و فرهنگی، نظام های آموزش وپرورش را با این پرسش اساسی مواجه ساخته است که مدرسه برای آینده باید چه نوع انسانی تربیت کند. در الگوی سنتی آموزش، تاکید قابل توجهی بر انتقال اطلاعات، حفظ مطالب و بازتولید دانش در آزمون ها وجود داشته است؛ در حالی که پیچیدگی مسائل جهان معاصر، نیازمند افرادی است که علاوه بر دانش نظری، از توانایی حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت، ارتباط موثر، همکاری، خودتنظیمی و سازگاری با تغییر برخوردار باشند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری توصیفی، گذار از آموزش حافظه محور به یادگیری مهارت محور و راهکارهای تحقق آن را بررسی می کند. منابع بررسی شده نشان می دهند که تحول واقعی آموزش وپرورش صرفا با تغییر محتوای کتاب های درسی تحقق نمی یابد، بلکه مستلزم بازطراحی هم زمان اهداف آموزشی، برنامه درسی، روش های تدریس، ارزشیابی، تربیت معلم، مدیریت مدرسه و پیوند مدرسه با جامعه است. یافته ها نشان می دهد که یادگیری مهارت محور باید از انتقال صرف اطلاعات فراتر رود و دانش را به بستری برای عمل، تجربه و حل مسائل واقعی تبدیل کند. همچنین، اجرای موفق تحول آموزشی نیازمند حمایت نهادی، مشارکت معلمان، اصلاح نظام ارزشیابی و فراهم سازی زیرساخت های لازم است. بررسی ادبیات موجود نشان می دهد که یکی از مهم ترین موانع تحول، فاصله میان سیاست گذاری و اجرای عملی در مدرسه است. بر این اساس، مقاله نتیجه می گیرد که حرکت از «دانستن» به «توانستن» زمانی امکان پذیر است که شایستگی های آینده به هسته اصلی طراحی آموزشی تبدیل شوند و مدرسه از نهادی صرفا انتقال دهنده دانش به محیطی برای تجربه، تمرین، تفکر و پرورش قابلیت های انسانی تبدیل گردد.

کلیدواژه ها:

آموزش مهارت محور ، حافظه محوری ، شایستگی ، تحول آموزشی ، برنامه درسی ، مهارت های آینده ، یادگیری