از کلاس سنتی تا مدرسه هوشمند و انسان محور؛ بررسی مسیر تحول آموزش وپرورش در مواجهه با هوش مصنوعی و فناوری های نوظهور

تحولات شتابان فناوری های نوظهور، به ویژه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، سامانه های مدیریت یادگیری، تحلیل داده های آموزشی و محیط های یادگیری هوشمند، الگوی سنتی آموزش وپرورش را با پرسش های بنیادینی درباره نقش معلم، جایگاه یادگیرنده، ماهیت محتوا، شیوه های ارزشیابی و کارکرد مدرسه مواجه ساخته است. گذار از کلاس سنتی به مدرسه هوشمند، صرفا به معنای افزودن تجهیزات دیجیتال به محیط آموزشی نیست، بلکه فرایندی چندبعدی است که مستلزم بازطراحی ساختارهای آموزشی، برنامه درسی، شایستگی های حرفه ای معلمان، فرهنگ سازمانی و سازوکارهای تصمیم گیری آموزشی است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری توصیفی و با تکیه بر منابع ارائه شده، مسیر تحول آموزش وپرورش از الگوی انتقال محور به الگوی هوشمند و انسان محور را تحلیل می کند. بررسی مطالعات نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد فوری، تحلیل داده های آموزشی، پشتیبانی از طراحی درس و تسهیل مدیریت آموزشی، ظرفیت های جدیدی برای ارتقای کیفیت آموزش ایجاد کند. بااین حال، فناوری به تنهایی تضمین کننده تحول آموزشی نیست. شکاف دیجیتال، ضعف زیرساخت ها، کمبود شایستگی های دیجیتال معلمان، نگرانی درباره حریم خصوصی و امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی و خطر وابستگی یادگیرندگان به ابزارهای هوشمند از مهم ترین محدودیت ها محسوب می شوند. بر این اساس، مدرسه آینده نه مدرسه ای فناوری محور، بلکه مدرسه ای انسان محور، داده آگاه، یادگیرنده محور و اخلاق مدار خواهد بود که در آن فناوری در خدمت اهداف تربیتی قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدرسه هوشمند ، تحول دیجیتال ، یادگیری شخصی سازی شده ، معلم آینده ، آموزش وپرورش انسان محور ، فناوری های نوظهور