تلفیق هوش مصنوعی و آموزش رنگرزی سنتی فرش برای دانش آموزان نسل دیجیتال

آموزش مهارت های سنتی، از جمله رنگرزی سنتی فرش، در شرایطی که بخش قابل توجهی از یادگیری دانش آموزان تحت تاثیر فناوری های دیجیتال و شیوه های تعاملی قرار گرفته است، با چالش هایی همچون کاهش جذابیت آموزش های عملی، فاصله میان تجربه های سنتی و زیست بوم دیجیتال یادگیرندگان و دشواری انتقال دانش ضمنی مواجه است. در این میان، تلفیق هوش مصنوعی با آموزش رنگرزی سنتی فرش می تواند زمینه ای برای بازطراحی تجربه یادگیری، افزایش تعامل و پیوند میان میراث فرهنگی و فناوری های نوین آموزشی فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش تلفیقی مبتنی بر هوش مصنوعی و آموزش سنتی رنگرزی فرش بر میزان یادگیری مفهومی، انگیزش یادگیری و مشارکت فعال دانش آموزان نسل دیجیتال انجام شد. پژوهش از نظر رویکرد، کمی و از نظر طرح، نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل تعداد محدودی از دانش آموزان واجد شرایط بود که از میان آنان ۳۰ نفر به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی چند جلسه با استفاده از محتوای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، شبیه سازی فرایند انتخاب و ترکیب مواد رنگ زا، نمایش تعاملی مراحل رنگرزی، بازخورد هوشمند و فعالیت عملی آموزش دید، در حالی که گروه کنترل آموزش متعارف دریافت کرد. داده ها با استفاده از آزمون یادگیری مفهومی، مقیاس انگیزش یادگیری و چک لیست مشارکت آموزشی گردآوری و با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد آموزش تلفیقی هوش مصنوعی و رنگرزی سنتی موجب بهبود معنادار یادگیری مفهومی، افزایش انگیزش و ارتقای مشارکت فعال دانش آموزان در مقایسه با روش متعارف شد. همچنین، تجربه تعاملی و امکان دریافت بازخورد فوری از فناوری هوشمند، فرایند یادگیری مهارت های سنتی را برای یادگیرندگان نسل دیجیتال معنادارتر و جذاب تر ساخت. بر اساس نتایج، استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می تواند ضمن حفظ اصالت و ارزش فرهنگی مهارت های سنتی، زمینه نوآوری در آموزش میراث فرهنگی، یادگیری مهارت محور و تقویت پیوند میان دانش سنتی و فناوری های آموزشی را فراهم کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، رنگرزی سنتی فرش ، آموزش دیجیتال ، یادگیری مهارت محور ، نسل دیجیتال ، میراث فرهنگی ، یادگیری تعاملی