توسعه نرم افزارهای مدیریت زمان و برنامه ریزی درسی برای دانش آموزان مقطع متوسطه

هدف پژوهش حاضر، طراحی و ارزیابی الگوی توسعه نرم افزارهای مدیریت زمان و برنامه ریزی درسی با تاکید بر ارتقای خودتنظیمی یادگیری، مدیریت زمان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه بود. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی و در بخش مدل سازی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه تشکیل دادند که از میان آنان ۳۸۴ نفر با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مقیاس مدیریت زمان تحصیلی، پرسشنامه خودتنظیمی یادگیری و مقیاس استفاده اثربخش از نرم افزارهای برنامه ریزی درسی گردآوری شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر متخصصان تایید و روایی سازه آنها از طریق تحلیل عاملی تاییدی بررسی شد؛ شاخص های برازش تحلیل عاملی در محدوده قابل قبول قرار داشت و ضرایب آلفای کرونباخ برای سازه های مدیریت زمان، خودتنظیمی یادگیری و استفاده اثربخش از نرم افزار به ترتیب ۰/۸۷، ۰/۹۱ و ۰/۸۹ به دست آمد. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند و از شاخص های توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری برای آزمون روابط بین متغیرها استفاده شد. یافته های الگوی نمونه نشان داد مدیریت زمان تحصیلی اثر مثبت و معناداری بر خودتنظیمی یادگیری دارد (β=۰/۴۶، p<۰/۰۰۱) و خودتنظیمی نیز به طور مستقیم عملکرد تحصیلی را پیش بینی می کند (β=۰/۳۸، p<۰/۰۰۱). همچنین استفاده اثربخش از نرم افزارهای مدیریت زمان و برنامه ریزی درسی با مدیریت زمان تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشت (β=۰/۵۲، p<۰/۰۰۱) و اثر غیرمستقیم آن بر عملکرد تحصیلی از مسیر خودتنظیمی یادگیری نیز معنادار بود (β=۰/۱۷، p<۰/۰۱). متغیرهای موجود در مدل در مجموع توانستند ۳۱ درصد از واریانس خودتنظیمی یادگیری و ۴۲ درصد از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کنند. شاخص های برازش مدل نیز مطلوب بود (χ²/df=۲/۳۱، CFI=۰/۹۵، TLI=۰/۹۴، RMSEA=۰/۰۵۹ و SRMR=۰/۰۴۷) که از کفایت ساختاری مدل پیشنهادی حمایت کرد. نتایج نشان می دهد نرم افزارهای مدیریت زمان و برنامه ریزی درسی، در صورتی که بر اصول خودتنظیمی، اولویت بندی تکالیف، زمان بندی انعطاف پذیر، بازخورد مستمر و پایش پیشرفت تحصیلی مبتنی باشند، می توانند فراتر از نقش یک تقویم دیجیتال، به عنوان ابزار پشتیبان یادگیری خودتنظیم شده عمل کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت زمان تحصیلی ، برنامه ریزی درسی ، نرم افزارهای آموزشی ، خودتنظیمی یادگیری ، عملکرد تحصیلی ، فناوری آموزشی ، یادگیری دیجیتال