تاثیر استفاده از محتوای چندرسانه ای دینی بر درک مفاهیم اعتقادی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از محتوای چندرسانه ای دینی بر درک مفاهیم اعتقادی دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ بود که از میان آنان ۶۰ دانش آموز با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه، هر گروه ۳۰ نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی یک دوره آموزشی ۸ هفته ای، مفاهیم اعتقادی منتخب را با بهره گیری از محتوای چندرسانه ای شامل فیلم های آموزشی، پویانمایی، تصاویر تعاملی، روایت های صوتی و ارائه های دیجیتال دریافت کرد، در حالی که گروه گواه با روش متعارف آموزش دید. ابزار گردآوری داده ها، آزمون محقق ساخته درک مفاهیم اعتقادی بود که بر اساس اهداف آموزشی و محتوای درسی طراحی و روایی محتوایی آن با نظر متخصصان علوم تربیتی و آموزش دینی تایید شد و ضریب پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ ۰/۸۶ به دست آمد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق شاخص های توصیفی، آزمون شاپیرو–ویلک، آزمون لوین و تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته ها نشان داد پس از کنترل نمرات پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در میزان درک مفاهیم اعتقادی وجود دارد؛ به گونه ای که میانگین تعدیل شده عملکرد گروه آزمایش ۲۲/۴۱ و گروه گواه ۱۷/۶۸ به دست آمد و اثر عضویت گروهی بر درک مفاهیم اعتقادی معنادار بود (F=۱۸/۷۴، p<۰/۰۰۱، η²=۰/۲۵). همچنین، تحلیل مولفه ها نشان داد استفاده از محتوای چندرسانه ای بیشترین تاثیر را بر درک مفاهیم انتزاعی، ارتباط میان مفاهیم اعتقادی و موقعیت های زندگی روزمره و توانایی تبیین و استدلال درباره آموزه های دینی داشته است. نتایج نشان می دهد ترکیب عناصر دیداری، شنیداری و تعاملی می تواند با کاهش انتزاعی بودن مفاهیم دینی، افزایش مشارکت شناختی و فراهم کردن فرصت برای مشاهده و پردازش چندوجهی اطلاعات، زمینه درک عمیق تر مفاهیم اعتقادی را فراهم سازد. بر این اساس، طراحی هدفمند محتوای چندرسانه ای دینی و ادغام آن با فعالیت های تعاملی و گفت وگومحور می تواند به عنوان راهبردی موثر برای ارتقای کیفیت آموزش مفاهیم اعتقادی مورد استفاده معلمان، طراحان آموزشی و برنامه ریزان درسی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

محتوای چندرسانه ای ، آموزش دینی ، مفاهیم اعتقادی ، درک مفهومی ، یادگیری چندرسانه ای ، آموزش دیجیتال ، یادگیری معنادار