بررسی چالش های ارتباطی معلم و دانش آموز در آموزش مباحث محاسباتی حسابداری

هدف پژوهش حاضر، بررسی چالش های ارتباطی میان معلمان و دانش آموزان و تبیین نقش آن ها در کیفیت آموزش مباحث محاسباتی حسابداری بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل ۴۸ نفر از دانش آموزان و ۸ نفر از معلمان درگیر در فرایند آموزش مباحث محاسباتی حسابداری در یک مدرسه بود که با توجه به محدود بودن جامعه، ۴۲ دانش آموز و ۸ معلم به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها در سال ۱۴۰۵ گردآوری شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته چالش های ارتباطی معلم–دانش آموز با ۲۸ گویه و مقیاس ادراک کیفیت آموزش مباحث محاسباتی حسابداری با ۱۸ گویه استفاده شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر ۸ نفر از متخصصان علوم تربیتی و آموزش حسابداری تایید شد و پایایی آن ها بر اساس ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۸۴ به دست آمد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق شاخص های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تحلیل شدند. یافته های نمونه نشان داد میان چالش های ارتباطی و کیفیت ادراک شده آموزش مباحث محاسباتی حسابداری رابطه منفی و معناداری وجود دارد (r=-۰/۵۸، p<۰/۰۰۱). در میان مولفه های چالش ارتباطی، «ابهام در بیان مراحل حل مسئله»، «ترس دانش آموز از پرسش گری هنگام حل تمرین»، «بازخورد ناکافی» و «تفاوت در سرعت پردازش محاسباتی» بیشترین ارتباط را با کاهش کیفیت تعامل آموزشی داشتند. نتایج رگرسیون نشان داد سه متغیر ابهام ارتباطی، کیفیت بازخورد و مشارکت کلاسی در مجموع ۴۶ درصد از واریانس کیفیت آموزش مباحث محاسباتی را تبیین می کنند (R²=۰/۴۶، p<۰/۰۰۱). بیشترین ضریب استاندارد مربوط به کیفیت بازخورد بود (β=۰/۳۹، p<۰/۰۱)؛ به این معنا که هرچه بازخورد معلم روشن تر، مرحله به مرحله تر و متناسب با خطای محاسباتی دانش آموز باشد، ادراک دانش آموز از کیفیت یادگیری افزایش می یابد. همچنین تحلیل میانگین ها نشان داد دانش آموزان بیش از معلمان، «ترس از بیان اشتباه محاسباتی» و «دشواری درخواست توضیح مجدد» را به عنوان مانع ارتباطی تجربه می کنند. بر اساس این یافته ها، چالش های ارتباطی در آموزش حسابداری صرفا مسئله ای interpersonal نیست، بلکه می تواند مستقیما با فرایند فهم مراحل محاسبه، تشخیص خطا و شکل گیری یادگیری مفهومی مرتبط باشد. بنابراین، استفاده از زبان آموزشی روشن، پرسش گری هدایت شده، بازخورد فوری و غیرتنبیهی، نمایش گام به گام فرایند حل مسئله و ایجاد فضای امن برای بیان خطاهای محاسباتی می تواند کیفیت ارتباط آموزشی و اثربخشی تدریس مباحث محاسباتی حسابداری را ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

ارتباط معلم–دانش آموز ، آموزش حسابداری ، مباحث محاسباتی ، بازخورد آموزشی ، تعامل کلاسی ، چالش های ارتباطی ، یادگیری محاسباتی