بررسی رابطه میان مدیریت مشارکتی مدارس و افزایش انگیزه تحصیلی

مدیریت مدرسه یکی از مهم ترین عوامل موثر بر کیفیت فرایند تعلیم و تربیت و شکل گیری محیطی پویا، حمایتگر و انگیزشی برای دانش آموزان است. در میان رویکردهای مدیریتی، مدیریت مشارکتی با تاکید بر توزیع مسئولیت، مشارکت معلمان، دانش آموزان و والدین در تصمیم گیری ها، تقویت ارتباطات انسانی و ایجاد احساس تعلق به مدرسه، می تواند زمینه مناسبی برای افزایش انگیزه تحصیلی فراهم کند. انگیزه تحصیلی از مهم ترین عوامل تعیین کننده کیفیت یادگیری، میزان تلاش، پشتکار، مشارکت در فعالیت های آموزشی و استمرار رفتارهای یادگیری است و تحت تاثیر عوامل فردی و محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان مدیریت مشارکتی مدارس و افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و از نوع مطالعه مروری است و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از منابع و پژوهش های فارسی موجود در حوزه مدیریت آموزشی، روان شناسی تربیتی، انگیزش تحصیلی و یادگیری مشارکتی گردآوری و تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مدیریت مشارکتی از طریق افزایش احساس تعلق، تقویت خودکارآمدی، ایجاد فرصت برای اظهار نظر، افزایش مسئولیت پذیری، بهبود روابط معلم و دانش آموز، ایجاد جو مثبت مدرسه، تقویت همکاری و کاهش احساس بی قدرتی می تواند با افزایش انگیزه تحصیلی ارتباط داشته باشد. همچنین، مشارکت واقعی معلمان در تصمیم گیری های مدرسه می تواند کیفیت اجرای برنامه های آموزشی را افزایش دهد و به طور غیرمستقیم بر تجربه یادگیری دانش آموزان اثر بگذارد. از سوی دیگر، مشارکت دانش آموزان در تصمیم گیری های مرتبط با امور آموزشی و مدرسه موجب می شود آنان مدرسه را محیطی متعلق به خود تلقی کنند و در نتیجه با علاقه و مسئولیت بیشتری در فعالیت های تحصیلی شرکت کنند. بر اساس یافته ها، مدیریت مشارکتی زمانی می تواند بیشترین تاثیر را بر انگیزش تحصیلی داشته باشد که مشارکت به صورت واقعی، هدفمند، مستمر و همراه با اختیار و مسئولیت باشد و صرفا به تشکیل شوراهای صوری محدود نشود. بنابراین، توسعه فرهنگ مشارکت، توانمندسازی مدیران، تقویت شوراهای مدرسه، فراهم کردن زمینه مشارکت دانش آموزان و خانواده ها و ایجاد فضای ارتباطی امن می تواند از راهکارهای موثر برای ارتقای انگیزه تحصیلی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت مشارکتی ، مدرسه ، انگیزه تحصیلی ، مشارکت دانش آموزان ، مدیریت آموزشی ، مشارکت معلمان ، یادگیری