بررسی نقش روش های نوین تدریس در بهبود یادگیری مفاهیم علوم تجربی در دوره متوسطه اول

آموزش علوم تجربی در دوره متوسطه اول نقش مهمی در شکل گیری سواد علمی، توانایی استدلال، حل مسئله، پرسشگری و درک پدیده های طبیعی در دانش آموزان دارد. با این حال، دستیابی به یادگیری عمیق مفاهیم علوم تنها از طریق انتقال اطلاعات و استفاده مداوم از روش های سخنرانی و حافظه محور امکان پذیر نیست. ماهیت علوم تجربی ایجاب می کند که دانش آموز در فرایند یادگیری نقش فعال داشته باشد و از طریق مشاهده، آزمایش، کاوش، پرسشگری، گفت وگو، حل مسئله و ارتباط دادن مفاهیم با موقعیت های واقعی به ساخت و بازسازی دانش بپردازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش های نوین تدریس در بهبود یادگیری مفاهیم علوم تجربی در دوره متوسطه اول انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور منابع فارسی مرتبط با روش های تدریس، یادگیری مفهومی، آموزش علوم تجربی و برنامه درسی است. یافته های پژوهش نشان می دهد روش هایی مانند آموزش کاوشگری، یادگیری مشارکتی، یادگیری مسئله محور، آموزش پروژه محور، تدریس زمینه محور، آزمایش و فعالیت عملی، نقشه های مفهومی، آموزش چندرسانه ای و پرسشگری می توانند با افزایش مشارکت شناختی و عملی دانش آموزان، بهبود انگیزش، ایجاد ارتباط میان دانش پیشین و جدید، اصلاح تصورات نادرست، افزایش توانایی کاربرد دانش و تقویت مهارت های علمی، کیفیت یادگیری مفاهیم علوم تجربی را ارتقا دهند. همچنین یافته ها نشان می دهد اثربخشی روش های نوین به نحوه طراحی و اجرای آن ها، تناسب روش با ماهیت محتوا، آمادگی معلم، امکانات آموزشی، تعداد دانش آموزان و شیوه ارزشیابی وابسته است. بنابراین، استفاده هدفمند و ترکیبی از روش های نوین، به جای تکیه بر یک روش واحد، می تواند زمینه مناسبی برای تحقق یادگیری عمیق و معنادار علوم تجربی در دوره متوسطه اول فراهم سازد (شعبانی، ۱۳۹۱؛ صفوی، ۱۳۹۲؛ سیف، ۱۳۹۸؛ سهرابلو، ۱۴۰۰؛ صفری، ۱۴۰۳).

کلیدواژه ها:

روش های نوین تدریس ، علوم تجربی ، یادگیری مفهومی ، دوره متوسطه اول ، آموزش کاوشگری ، یادگیری مشارکتی ، یادگیری فعال ، روش تدریس