بررسی اثرات سمی نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر مغز استخوان موش

با توجه به تولید انبوه و کاربرد گسترده ی نانوذرات دی اکسید تیتانیوم (TiO₂) در صنایع مختلف، نگرانی هایی درباره ی آسیب های احتمالی این ذرات بر سلامت موجودات زنده مطرح شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ژنوتوکسیک نانوذرات TiO₂ فاز روتایل بر ناهنجاری های کروموزومی در مغز استخوان موش های نر Balb/C در شرایط درون تن (In Vivo) انجام شد. در این مطالعه، ۳۲ سر موش نر Balb/C در ۸ گروه ۴تایی به صورت تصادفی تقسیم شدند. حیوانات با سه دوز ۱/۰، ۱ و ۳ گرم بر کیلوگرم وزن بدن از نانوذرات روتایل TiO₂ به مدت ۲۴ ساعت و سپس با دوز ۱ گرم بر کیلوگرم در زمان های ۴۸، ۷۲ و ۹۶ ساعت از طریق تزریق صفاقی تیمار شدند. پس از اتمام دوره ی تیمار، مغز استخوان فمور موش ها استخراج و آزمون میکرونوکلئوس انجام گرفت. داده ها با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه (ANOVA) و نرم افزارهای PASW ۱۹ و Microsoft Excel ۲۰۰۷ تحلیل شدند. نتایج نشان داد که دوز ۱/۰ گرم بر کیلوگرم نانوذرات در مدت ۲۴ ساعت اثری بر القای میکرونوکلئوس ندارد، اما دوزهای ۱ و ۳ گرم بر کیلوگرم باعث افزایش معنی دار درصد میکرونوکلئوس در سلول های اریتروسیت پلی کروماتیک گردیدند (P<۰.۰۵). همچنین در دوز ۱ گرم بر کیلوگرم، با افزایش زمان تیمار از ۲۴ به ۹۶ ساعت، میزان القای میکرونوکلئوس به طور معنی داری کاهش یافت. به طور کلی، نانوذرات روتایل TiO₂ در دوزهای بالا دارای اثر ژنوتوکسیک وابسته به دوز هستند و این اثر با گذشت زمان تضعیف می شود.

کلیدواژه ها:

نانوذرات دی اکسید تیتانیوم ، میکرونوکلئوس ، مغز استخوان ، ژنوتوکسیسیتی ، موش Balb/C