ارائه راهکارهای مدیریتی برای تقویت شمول آموزشی و برابری فرصت های یادگیری در مدارس با استفاده از ابزارهای کمک تکنولوژیک

تحقق شمول آموزشی و برابری فرصت های یادگیری در مدارس، در شرایطی که تفاوت های فردی، آموزشی و اجتماعی یادگیرندگان افزایش یافته است، مستلزم بازاندیشی در شیوه های سنتی مدیریت منابع و فرایندهای یاددهی یادگیری است. ابزارهای کمک تکنولوژیک و فناوری های هوشمند، از طریق تسهیل دسترسی به منابع آموزشی، شخصی سازی تجربه یادگیری، ارائه بازخورد متناسب و کاهش برخی موانع مشارکت، ظرفیت قابل توجهی برای حمایت از دانش آموزان با نیازهای متفاوت دارند؛ بااین حال، تحقق این ظرفیت ها به راهبردهای مدیریتی مناسب و زمینه سازمانی پشتیبان وابسته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و ارائه راهکارهای مدیریتی برای تقویت شمول آموزشی و برابری فرصت های یادگیری در مدارس با استفاده از ابزارهای کمک تکنولوژیک انجام شد. پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نظر طرح، توصیفی اکتشافی بود. مشارکت کنندگان شامل ۱۸ نفر از مدیران و معاونان مدارس دارای تجربه استفاده از فناوری های آموزشی بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند و با ملاک اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون در سه مرحله کدگذاری اولیه، سازمان دهی مضامین و استخراج مضامین نهایی تحلیل شد. یافته ها نشان داد که راهکارهای مدیریتی موثر در پنج محور اصلی قابل صورت بندی است: توسعه زیرساخت و دسترسی عادلانه به فناوری، توانمندسازی حرفه ای معلمان و مدیران، شخصی سازی و انعطاف پذیری فرایندهای یادگیری، استقرار نظام تصمیم گیری مبتنی بر داده و تقویت حکمرانی اخلاقی و مشارکتی فناوری. تحلیل داده ها نشان داد که صرف تامین تجهیزات فناورانه به تنهایی به تحقق برابری آموزشی منجر نمی شود و اثربخشی ابزارهای کمک تکنولوژیک زمانی افزایش می یابد که مدیران مدرسه میان نیازهای متفاوت یادگیرندگان، ظرفیت های فناوری، شایستگی های حرفه ای معلمان و سازوکارهای حمایتی ارتباط نظام مند ایجاد کنند. بر این اساس، گذار از رویکرد «فناوری محور» به «مدیریت عدالت محور فناوری» می تواند زمینه را برای افزایش مشارکت، دسترسی و فرصت های یادگیری برابر فراهم سازد. یافته های پژوهش می تواند مبنایی برای تصمیم گیری مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی در طراحی برنامه های توسعه فناوری، توانمندسازی نیروی انسانی و استقرار محیط های یادگیری فراگیر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شمول آموزشی ، برابری فرصت های یادگیری ، مدیریت آموزشی ، ابزارهای کمک تکنولوژیک ، فناوری آموزشی ، هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی