نقش تقویت تفکر واگرا توسط معلمان در کاهش درماندگی آموخته شده و شکوفایی خلاقیت دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تقویت تفکر واگرا توسط معلمان در کاهش درماندگی آموخته شده و شکوفایی خلاقیت دانش آموزان به انجام رسیده است. رویکرد این پژوهش کیفی و شیوه گردآوری داده ها مبتنی بر روش مروری، توصیفی–تحلیلی با تکیه بر اسناد و منابع معتبر کتابخانه ای و مقالات علمی–پژوهشی حوزه علوم تربیتی و روان شناسی یادگیری است. در چگونگی روند پژوهش، ابتدا مولفه های اصلی تفکر واگرا شامل سیالی، انعطاف پذیری، ابتکار و بسط و سازوکار شکل گیری درماندگی آموخته شده در محیط های آموزشی تحلیل شده و سپس مدل مداخله آموزشی معلمان مبتنی بر تحلیل محتوای مضمونی و استنتاجی بررسی گردید. مدل تحلیلی پژوهش بر پیوند میان شیوه های تدریس بازپاسخ، پذیرش خطاهای یادگیری و ارتقای خودکارآمدی دانش آموزان استوار است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تشویق معلمان به حل مسائل از مسیرهای چندگانه و ایجاد جو حمایتی و پویا، ادراک کنترل ناپذیری بر موقعیت های درسی را از بین می برد و احساس ناتوانی و درماندگی را به طور چشمگیری تقلیل می دهد. نتایج نهایی حاکی از آن است که تقویت تفکر واگرا با کاهش اضطراب شکست، ارتقای انگیزه درونی، بسط مهارت های حل مسئله و جرئت ورزی شناختی، بستری کارآمد برای کاهش پدیده درماندگی آموخته شده فراهم آورده و زمینه ساز اصلی شکوفایی خلاقیت، تفکر انتقادی و پویایی علمی دانش آموزان در فرایند یاددهی–یادگیری می گردد؛ از این رو توانمندسازی معلمان در به کارگیری این الگو ضرورتی انکارناپذیر در نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

تفکر واگرا ، معلمان ، درماندگی آموخته شده ، خلاقیت دانش آموزان ، خودکارآمدی تحصیلی