پایش تغییرات پوشش گیاهی شهرستان کنگاور با استفاده از شاخص NDVI

پوشش گیاهی به عنوان یکی از اجزاء کلیدی محیط زیست، نقشی حیاتی در شناسایی تغییرات سطح زمین و تحلیل پویایی اکوسیستم ها ایفا می کند. بررسی دگرگونی های زمانی و مکانی این پوشش با استفاده از روش های مختلف انجام می شود. پژوهش حاضر باهدف پایش و تحلیل روند تغییرات مکانی -زمانی پوشش گیاهی شهرستان کنگاور در استان کرمانشاه با استفاده از شاخص تفاضلی نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI) انجام شد. بدین منظور، تصاویر ماهواره ای لندست مربوط به دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ در محیط سامانه Google Earth Engine پردازش و پس از اعمال فیلترهای مکانی و زمانی و حذف ابر و سایه ابر، شاخص NDVI برای ماه های ژوئن تا سپتامبر هر سال محاسبه و میانگین سالانه آن استخراج شد. به منظور بررسی روند تغییرات، از آزمون ناپارامتری Mann–Kendall و برآوردگر شیب سن استفاده شد. همچنین، برای بررسی تغییرات فضایی وضعیت پوشش گیاهی، مقادیر این شاخص در سال های ۲۰۰۰ و ۲۰۲۵ در چهارطبقه فاقد پوشش، ضعیف، متوسط و متراکم طبقه بندی و سهم مساحتی هر طبقه محاسبه شد. نتایج نشان داد میانگین شاخص پوشش گیاهی شهرستان کنگاور از ۰٫۱۳۶ در سال ۲۰۰۰ به ۰٫۱۹۲ در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و تغییر مطلق آن برابر با ۰٫۰۵۶، معادل حدود ۴۰٫۸۴ درصد بوده است. آزمون Mann–Kendall نیز وجود روند افزایشی معنی دار را تایید کرد (Z=۵.۱۱، (P<۰.۰۰۱ و مقدار شیب سن برابر با ۰٫۰۰۲۸ واحد در سال به دست آمد. بررسی تغییرات طبقات نیز نشان داد سهم طبقه فاقد پوشش از ۸۵٫۷۲ درصد به ۷۸٫۵۳ درصد کاهش یافته، در حالی که سهم طبقات پوشش گیاهی ضعیف، متوسط و متراکم به ترتیب از ۱۰٫۵۸، ۳٫۴۹ و ۰٫۲۲ درصد به ۱۳٫۷۹، ۴٫۹۳ و ۲٫۷۵ درصد افزایش یافته است. در مجموع، نتایج بیانگر افزایش شاخص پوشش گیاهی و حرکت توزیع فضایی پوشش منطقه به سمت طبقات با تراکم بالاتر در فاصله ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ است. این یافته ها نشان می دهد داده های ماهواره ای و شاخص NDVI می توانند ابزار موثری برای پایش و ارزیابی تغییرات پوشش گیاهی در شهرستان کنگاور باشند.

کلیدواژه ها:

پوشش گیاهی ، شاخص NDVI ، سنجش ازدور ، لندست ، شهرستان کنگاور.