ارائه الگوی مدیریت پایدار فضای سبز شهری با محوریت کاهش مصرف آب

بحران فزاینده کمبود منابع آب در مناطق شهری، به ویژه در اقلیم های خشک و نیمه خشک، پایداری بوم شناختی و کارکرد زیست محیطی سکونتگاه های انسانی را با چالشی بنیادین مواجه ساخته است. در این میان، فضاهای سبز شهری به عنوان حیاتی ترین ارکان تعدیل ریزاقلیم، تصفیه هوا و ارتقای سلامت روانی شهروندان، سهم عمده ای از تقاضای آب شرب و خام شهری را به خود اختصاص می دهند. پژوهش حاضر با هدف تدوین و تبیین الگوی جامع مدیریت پایدار فضای سبز شهری با محوریت راهبردهای کاهش مصرف و بهینه سازی تقاضای آب به نگارش درآمده است. این مطالعه با اتخاذ رویکردی تلفیقی و نظام مند، ابعاد مختلف مدیریت پایدار را در چهار محور بنیادین «ساماندهی بوم شناختی و گونه شناسی گیاهی»، «فناوری های نوین و مدیریت هوشمند آبیاری»، «بهره برداری از منابع آب نامتعارف و بازچرخانی پساب» و «حکمرانی مشارکتی و ابزارهای سیاست گذاری» واکاوی می کند. روش شناسی این تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی اسنادی، مرور نظام مند ادبیات تخصصی و تلفیق الگوهای بومی سازی شده خشک منظرسازی با الگوهای اکولوژیک شهری است. نتایج این بررسی نشان می دهد که گذار از رویکردهای سنتی چمن محور به سمت رویکردهای اقلیم محور و احداث ریزبوستان های بومی قادر است حجم آب مصرفی را بین ۴۰ تا ۶۰ درصد کاهش دهد. علاوه بر این، استقرار سامانه های پایش رطوبت خاک و اتوماسیون هیدرولیکی، راندمان توزیع را به بیش از ۸۵ درصد ارتقا می بخشد. تلفیق این رهیافت های فنی با چرخه استفاده ایمن از پساب تصفیه شده شهری و اعمال استانداردهای بازدارنده مصرف در حوزه حکمرانی شهری، پایداری ساختاری زیرساخت های سبز را تضمین می نماید. در نهایت، الگوی ارائه شده چارچوبی کاربردی و چندسطحی در اختیار مدیران، برنامه ریزان شهری و طراحان منظر قرار می دهد تا ضمن صیانت از سرانه فضای سبز و ارزش های بصری محیط، وابستگی بیولوژیک شهرها به منابع آب زیرزمینی و سطحی را به حداقل ممکن برسانند و تاب آوری اکولوژیک شهر را تقویت کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پایدار فضای سبز ، بهینه سازی مصرف آب ، خشک منظرسازی ، بازچرخانی پساب ، سامانه های هوشمند آبیاری ، تاب آوری اکولوژیک.