طراحی چارچوب مدیریت هوشمند مشارکتی برای آموزش تربیت بدنی مدارس ایران: تحلیل نقش و نگرش معلمان ورزش

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های بی سابقه ای مواجه ساخته است. با وجود تاکید اسناد بالادستی بر هوشمندسازی مدارس، درس تربیت بدنی به عنوان یکی از ارکان اساسی سلامت و توسعه ی همه جانبه ی دانش آموزان، همچنان از این تحول بنیادین بی بهره مانده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب مدیریت هوشمند مشارکتی برای آموزش تربیت بدنی مدارس ایران از طریق تحلیل نقش و نگرش معلمان ورزش انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی و کیفی با روش نظریه ی داده بنیاد (رویکرد اشتراس و کوربین، ۱۹۹۸) است. مشارکت کنندگان شامل ۲۰ معلم تربیت بدنی (P۱ تا P۲۰) از استان های تهران، اصفهان و خراسان رضوی بودند که با نمونه گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و تحلیل محتوای اسناد بالادستی گردآوری و با استفاده از کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری، انتخابی) تحلیل شدند. اعتبار یافته ها با تکنیک مثلث سازی و بازخورد به مشارکت کنندگان تامین گردید.یافته ها: کدگذاری باز منجر به شناسایی ۱۴۲ کد اولیه گردید. در کدگذاری محوری، این کدها در ۲۸ مقوله ی فرعی و سپس در ۶ مقوله ی اصلی (شرایط علی، شرایط زمینه ای، شرایط مداخله گر، راهبردهای مدیریت هوشمند مشارکتی، نقش معلمان و پیامدها) دسته بندی شدند. در کدگذاری انتخابی، مقوله ی هسته ای «مدیریت هوشمند مشارکتی معلم محور» انتخاب گردید. تحلیل نقش معلمان پنج نقش کلیدی را آشکار ساخت: تسهیل گر یادگیری، طراح آموزشی، ارزیاب هوشمند، مشاور و راهنما، و یادگیرنده ی مادام العمر. تحلیل نگرش معلمان نشان داد که ۵۵٪ نگرش مثبت، ۳۰٪ نگرش محتاطانه و ۱۵٪ نگرش منفی دارند. مهم ترین موانع شامل کمبود دسترسی به منابع فناورانه (۸۵٪)، نبود آموزش های تخصصی (۸۰٪) و کمبود حمایت نهادی (۷۰٪) بودند.نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که حرکت به سوی تربیت بدنی هوشمند، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای همگام سازی نظام آموزشی با تحولات قرن بیست ویکم است. چارچوب مدیریت هوشمند مشارکتی طراحی شده، با تاکید بر نقش محوری معلمان در تمامی مراحل سیاست گذاری، می تواند الگویی عملیاتی برای سیاست گذاران در جهت توسعه ی آموزش هوشمند تربیت بدنی و تحول نظام آموزش و پرورش ایران باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت هوشمند ، سیاست گذاری مشارکتی ، آموزش تربیت بدنی ، نظریه ی داده بنیاد ، معلمان ورزش ، مدارس ایران