شاخصه های حالت خطرناک در مکتب تحققی و عدالت آماری

حالت خطرناک از جمله دستاورد های مکتب تحققی است. در مفهوم حالت خطرناک می خوانیم؛ اشخاصی که ظرفیت جنایی یا آستانه مقاومت آنها در مقابل جامعه پذیریشان رنگ می بازد و تحت سیطره و هژمونیش قرار می گیرند، بیم آن می رود که از هر زمان از حالت بالقوه گی خود درآیند و بالفعل، رفتاری جرم زا را در سطح اجتماع پدید آورند. لذا مکتب تحققی در راستای حفاظت از اجتماع و اصلاح این اشخاص، به نوعی آزادی آنها را سلب می نمود. هر چند این عمل بر خلاف اصل قانونی بودن جرم و مجازات بود، اما تفکر اصالت جمع آن را توجیه و مشروع می نمود. اما حالت خطرناک به صرف افراد بزه نکرده مکتب تحققی نماند بلکه در پی انقلاب دیگری در بعد عدالت کیفری، یعنی نظریه راست نو و مکتب نئوکلاسیک جدید، مبنای حالت خطرناک نیز دستخوش تغییر و تحول قرار گرفت. از جمله این تغییرات سنجش و آمار بزهکاران بر اساس مجرمین پر خطر و کم خطر بود. یعنی در این تفسیر نگاه خاص از افراد ناکرده بزه گرفته و علاوه بر آنها به مجرمین حرفه ای و تکرار جرم نیز معطوف شد. از جمله تحولات نگرشی فراتر از اصلاح و درمان که بلکه شدید تر از آن؛ کیفر های استحقاقی در این راستا بود. نگارنده در این مقال می کوشد علاوه بر مفهوم شناسی حالت خطر ناک زادگاه و سیر تحول آن را از مکتب تحققی تا مکتب نئو کلاسیک نوین مورد بررسی و مداقه قرار دهد.

کلیدواژه ها:

حالت خطرناک ، عدالت آماری ، مدیریت خطر ، مکتب تحققی ، مکتب نئو کلاسیک ، مجرمین پر خطر و کم خطر