بررسی نقش داستان های ورزشی در تقویت روحیه همکاری، جوانمردی و ارزش های اجتماعی دانش آموزان

تربیت دانش آموزانی برخوردار از مهارت های اجتماعی و اخلاقی، یکی از اهداف مهم نظام های آموزشی است و تحقق آن نیازمند استفاده از روش هایی فراتر از آموزش مستقیم و نظری ارزش هاست. ادبیات و تربیت بدنی، با وجود تفاوت در ماهیت و روش، ظرفیت های مکملی برای تحقق این هدف دارند. ادبیات از طریق روایت، شخصیت پردازی، زاویه دید، تعارض و بازنمایی موقعیت های انسانی، امکان تجربه ذهنی و عاطفی موقعیت های اجتماعی را برای مخاطب فراهم می کند؛ در حالی که تربیت بدنی، ارزش هایی مانند همکاری، احترام، رعایت قانون، مسئولیت پذیری و جوانمردی را در موقعیت های واقعی و تعاملی به تجربه تبدیل می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش داستان های ورزشی در تقویت روحیه همکاری، جوانمردی و ارزش های اجتماعی دانش آموزان و تبیین ظرفیت پیوند میان ادبیات و تربیت بدنی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و بررسی پژوهش های علمی مرتبط است. یافته ها نشان می دهد داستان های ورزشی از طریق هم ذات پنداری با شخصیت ها، دیدگاه گیری، درک پیامدهای رفتار، مواجهه با تعارض های اخلاقی و گفت وگوی تفسیری می توانند زمینه رشد نگرش های اجتماعی و اخلاقی را فراهم کنند. از سوی دیگر، فعالیت های ورزشی گروهی امکان آزمودن و تمرین عملی همین ارزش ها را ایجاد می کنند. با این حال، انتقال ارزش ها از داستان یا ورزش به رفتار روزمره خودکار نیست و به نقش معلم، طراحی فعالیت و مرحله بازاندیشی وابسته است. بر این اساس، الگوی «روایت، تحلیل، تجربه و بازاندیشی» به عنوان رویکردی میان رشته ای پیشنهاد می شود که در آن دانش آموز ابتدا ارزش اجتماعی را در متن ادبی مشاهده و تحلیل کرده، سپس آن را در فعالیت ورزشی تجربه و در نهایت درباره رفتار خود و دیگران تامل می کند.

کلیدواژه ها:

ادبیات ورزشی ، داستان ورزشی ، تربیت بدنی ، جوانمردی ، همکاری ، همدلی ، ارزش های اجتماعی ، دانش آموزان.