بررسی اثر بخشی آموزش مبتنی بر بازی بر مهارت های ارتباطی و اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم دوره اول ابتدایی شهرستان سقز

اختلال طیف اتیسم یکی از اختلالات تحولی عصبی است که با نقص در مهارت های ارتباطی، تعاملات اجتماعی و الگوهای رفتاری همراه است. ضعف در برقراری ارتباط، توجه مشترک، تقلید، همکاری، نوبت گیری و تعامل با همسالان می تواند فرایند یادگیری و سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا را با دشواری مواجه کند. ازاین رو، استفاده از روش های آموزشی جذاب و متناسب با ویژگی های این کودکان اهمیت فراوانی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر بازی بر مهارت های ارتباطی و اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اتیسم دوره اول ابتدایی شهرستان سقز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ (سال ۱۴۰۵) انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان دارای اختلال طیف اتیسم دوره اول ابتدایی شهرستان سقز در سال ۱۴۰۵ تشکیل دادند که از میان آنان نمونه ای هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش در طی جلسات منظم، تحت مداخله آموزشی مبتنی بر بازی و بازی درمانی شناختی رفتاری قرار گرفت؛ درحالی که گروه کنترل برنامه های آموزشی معمول خود را دنبال کرد. ابعاد مختلف مهارت های ارتباطی (کلامی، غیرکلامی، توجه مشترک و تقلید) و مهارت های اجتماعی (همکاری، نوبت گیری و تعامل با همسالان) در هر دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر بازی، با ایجاد بستری شاد، تعاملی و عاری از فشار روانی، تاثیر معناداری بر بهبود و ارتقای مهارت های ارتباطی و رفتارهای اجتماعی سازگارانه در کودکان طیف اتیسم دارد. بر این اساس، پیشنهاد می شود رویکرد آموزش مبتنی بر بازی به عنوان یک مداخله موثر و کارآمد در برنامه های درمانی، آموزشی و توان بخشی مدارس و مراکز ویژه کودکان دارای اتیسم به کار گرفته شود.