بررسی نگرش کاربران ایرانی به بازنمایی آداب و رسوم ملی در محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی مولد، بازتولید نشانه ها و آیین های فرهنگی را دگرگون ساخته است؛ با این حال آموزش این مدل ها بر داده های غالبا غربی، چالش هایی چون سوگیری و تقلیل گرایی نشانه شناختی را در پی داشته است. هدف این پژوهش، بررسی نگرش کاربران ایرانی نسبت به اصالت و سوگیری بازنمایی آداب و رسوم ملی در محتوای متنی و تصویری هوش مصنوعی است. روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل کاربران ایرانی دارای تجربه مواجهه با هوش مصنوعی بود که ۲۲۰ نفر از آنان به روش نمونه گیری هدفمند در دسترس انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه محقق ساخته گردآوری و با آزمون های t تک نمونه ای، آنوا، رگرسیون و ضریب همبستگی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ادراک اصالت فرهنگی با میانگین ۲.۸۷ پایین تر از حد متوسط و ادراک سوگیری الگوریتمی با میانگین ۳.۷۶ بالاتر از حد متوسط است. همچنین کاربران بیشترین سوگیری را در قالب ادغام آداب ایرانی با کلیشه های خاورمیانه ای (میانگین ۴.۱۲) گزارش کردند. سواد هوش مصنوعی، میزان استفاده، سن و تحصیلات تاثیر معناداری بر نگرش انتقادی کاربران داشتند، در حالی که تفاوت جنسیتی معنادار نبود. علاوه بر این، ادراک تحریف فرهنگی به طور معناداری کاهش اعتماد به ابزارها (۰.۵۲β=) و نگرانی هویتی (۰.۵۹β=) را پیش بینی کرد. توسعه مدل های بومی و ارتقای سواد انتقادی رسانه ای برای صیانت از هویت دیجیتال ضروری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، سوگیری الگوریتمی ، آداب و رسوم ملی ، هویت فرهنگی ، اصالت بازنمایی.