بررسی اثربخشی شبکه های حمایت اجتماعی بر بهبود سازگاری روانی - اجتماعی کودکان کار در مواجهه با طردشدگی و مکانیسم های مواجهه با آن

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلات مبتنی بر شبکه های حمایت اجتماعی بر بهبود سازگاری روانی-اجتماعی کودکان کار در مواجهه با پدیده طردشدگی و تحلیل تغییرات در مکانیسم های مواجهه آنان انجام شد. کودکان کار به دلیل قرارگیری در معرض آسیب های ساختاری و اجتماعی، اغلب با احساس طردشدگی و کاهش توانمندی های روانی روبرو هستند که این امر منجر به بروز اختلالات سازگاری می گردد. این مطالعه با رویکردی نیمه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه طراحی و اجرا شد. جامعه آماری پژوهش را کودکان کار در بازه سنی [مثلا ۱۰ تا ۱۵ سال] تشکیل دادند که با روش نمونه گیری [نام روش، مثلا در دسترس]، در دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سازگاری روانی-اجتماعی، مقیاس طردشدگی اجتماعی و ابزار سنجش مکانیسم های مواجهه بود که از نظر روایی و پایایی مورد تایید قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت یک بسته آموزشی-حمایتی قرار گرفتند که بر تقویت پیوندهای حمایتی در سطوح خرد (خانواده و همسالان) و کلان (مراکز حمایتی) متمرکز بود. نتایج حاصل از تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های [نام آزمون ها، مثلا تی مستقل و کوواریانس] نشان داد که مداخله بر پایه حمایت اجتماعی، به طور معناداری باعث بهبود شاخص های سازگاری روانی-اجتماعی در گروه آزمایش شده و منجر به ارتقای مکانیسم های مواجهه از حالت های غیرانطباقی (مانند اجتناب و خشم) به سمت مکانیسم های انطباقی (مانند حل مسئله و بازسازی شناختی) گشته است. این یافته ها بیانگر آن است که بازسازی شبکه های حمایت اجتماعی می تواند به عنوان یک عامل محافظتی قدرتمند در برابر اثرات مخرب طردشدگی عمل کرده و تاب آوری روانی کودکان کار را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

کودکان کار ، حمایت اجتماعی ، سازگاری روانی-اجتماعی ، طردشدگی ، مکانیسم های مواجهه ، تاب آوری