پیش بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس خودکارآمدی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی در دانش آموزان مقطع ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی پیشرفت تحصیلی بر اساس خودکارآمدی تحصیلی و مولفه های اشتیاق تحصیلی در دانش آموزان مقطع ابتدایی انجام شد تا سهم هر یک از این متغیرها در تبیین موفقیت تحصیلی مشخص گردد؛ بر این اساس، فرضیه اصلی پژوهش ناظر بر وجود رابطه معنادار و امکان پیش بینی متغیر ملاک توسط متغیرهای پیش بین بود. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش اجرا، توصیفی از نوع همبستگی و رگرسیون است. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر سنندج در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آنان ۲۱۰ نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها مشتمل بر پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی، مقیاس اشتیاق تحصیلی (سنجش ابعاد رفتاری، عاطفی و شناختی) و پرسشنامه استاندارد پیشرفت تحصیلی بود که روایی صوری و محتوایی آن ها با نظر متخصصان و پایایی آن ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ احراز گردید. داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه هم زمان در نرم افزار آماری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین خودکارآمدی تحصیلی و تمامی مولفه های اشتیاق تحصیلی با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری برقرار است .همچنین نتایج تحلیل رگرسیون مشخص کرد که متغیرهای پیش بین قادرند سهم معناداری از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین کنند و در این میان، خودکارآمدی تحصیلی و اشتیاق شناختی بیشترین سهم را در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان داشتند. این پژوهش با موفقیت توانست نقش تعیین کننده باورهای فردی به توانمندی و عمق درگیری هیجانی-شناختی کودک با تکالیف را در بهبود بازده یادگیری نشان دهد؛ بنابراین طراحی تجارب یادگیری اثربخش، تقویت حس شایستگی و ترغیب مشارکت فعال کلاسی توسط معلمان و مشاوران مدارس، گامی اساسی در جهت ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع ابتدایی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

پیشرفت تحصیلی ، خودکارآمدی تحصیلی ، اشتیاق تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی