نقش واحد امور حقوقی شهرداری در پیشگیری از دعاوی و کاهش هزینه های حقوقی مدیریت شهری

شهرداری ها به عنوان نهادهای عمومی غیردولتی، به دلیل گستردگی وظایف اجرایی و اصطکاک مستمر با حقوق مالکانه شهروندان، همواره در معرض حجم بالایی از دعاوی مدنی، کیفری و اداری در مراجع قضایی و دیوان عدالت اداری قرار دارند. بروز این دعاوی علاوه بر تحمیل هزینه های سنگین دادرسی و محکومیت های مالی، موجب اتلاف منابع، توقف پروژه های عمرانی و خدشه دار شدن سرمایه اجتماعی مدیریت شهری می گردد. هدف از این پژوهش، تحلیل نقش راهبردی واحد امور حقوقی شهرداری در گذار از رویکرد «انفعالی-دفاعی» به رویکرد «پیشگیرانه-توسعه ای» و سنجش اثرات آن بر کاهش هزینه های عمومی است. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی بوده و با تکیه بر اسناد و مقررات حاکم تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که مداخله پیشینی واحد امور حقوقی از طریق سه مولفه بنیادین محقق می شود: نخست، نظارت حقوقی دقیق بر تدوین قراردادهای پیمانکاری، سرمایه گذاری و معاملات شهرداری جهت انسداد روزنه های تفسیری؛ دوم، انطباق سنجی دقیق تصمیمات اداری، مصوبات و صدور آراء کمیسیون های تخصصی (نظیر کمیسیون ماده ۱۰۰ و ۷۷) با قوانین بالادستی جهت جلوگیری از ابطال آن ها؛ و سوم، ترویج شیوه های جایگزین حل اختلاف (ADR) نظیر داوری و سازش اداری. نتایج مبین آن است که ارتقای جایگاه سازمانی اداره حقوقی از مرجع دفاع صرف به رکن مشورتی-نظارتی پیش از تصمیم گیری، به شکل معناداری منجر به صیانت از بودجه عمومی، ارتقای شفافیت عملکردی و تحقق حکمرانی مطلوب شهری خواهد شد.

کلیدواژه ها:

امور حقوقی شهرداری ، پیشگیری از دعاوی ، مدیریت شهری ، هزینه های حقوقی ، حاکمیت قانون