نقش خودتنظیمی در کاهش اضطراب تحصیلی دانشجویان: مرور نظام مند شواهد ایرانی و بین المللی با دلالت هایی برای دانشگاه غزالی

مقدمه و هدف: اضطراب تحصیلی و اضطراب امتحان از عوامل مهم اختلال در تمرکز، حافظه کاری، تصمیم گیری و استمرار تحصیل دانشجویان هستند. خودتنظیمی یادگیری، شامل هدف گذاری، برنامه ریزی، پایش فراشناختی، مدیریت زمان و تلاش، تنظیم انگیزش و بازاندیشی، می تواند از طریق افزایش احساس کنترل و کاهش تعلل ورزی، نقش محافظتی در برابر اضطراب داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، مرور نظام مند شواهد ایرانی و بین المللی درباره رابطه یا اثر آموزش خودتنظیمی بر اضطراب تحصیلی و استخراج دلالت های اجرایی برای دانشگاه غزالی بود. روش: این مرور با الگوی گزارش دهی PRISMA ۲۰۲۰ انجام شد. پایگاه های SID، مگیران، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، PubMed، Scopus/ScienceDirect، Google Scholar و منابع مرجع برای مطالعات منتشرشده از ۱۳۹۰ تا تیر ۱۴۰۵/۲۰۱۱ تا ژوئیه ۲۰۲۶ جست وجو شدند. مطالعات کمی که حداقل یک مولفه خودتنظیمی و یک پیامد اضطراب تحصیلی، امتحان یا آمار را در دانشجویان یا نوجوانان نزدیک به گذار دانشگاهی سنجیده بودند، وارد شدند. کیفیت مطالعات مقطعی با AXIS و مطالعات مداخله ای با چک لیست بازنگری شده JBI ارزیابی شد. به دلیل تفاوت زیاد در سازه ها، ابزارها و طراحی ها، سنتز روایتی انجام شد. یافته ها: از ۹۶ رکورد اولیه، ۱۲ مطالعه در سنتز نهایی قرار گرفتند؛ هفت مطالعه مستقیما در جمعیت دانشگاهی و پنج مطالعه در دانش آموزان متوسطه انجام شده بود. در شواهد دانشگاهی ایران، چهار مطالعه همبستگی/مدل یابی رابطه معکوس میان خودتنظیمی و اضطراب امتحان یا آمار را گزارش کردند و دو مطالعه نیمه آزمایشی کاهش اضطراب پس از آموزش خودتنظیمی را نشان دادند. یک مطالعه مقایسه ای نیز نشان داد دانشجویان عادی نسبت به دانشجویان مشروط، راهبردهای خودتنظیمی بیشتر و الگوی انگیزشی مطلوب تری دارند. یافته های بین المللی جدید نیز نشان می دهند که ترکیب راهبردهای فراشناختی، مدیریت زمان، خودکارآمدی و تنظیم تلاش با اضطراب کمتر و عملکرد سازگارانه تر همراه است؛ با این حال، رابطه خطی ساده نیست و اضطراب خفیف در برخی بافت ها ممکن است تلاش تنظیمی را فعال کند. نتیجه گیری: مجموعه شواهد از خودتنظیمی به عنوان یک عامل قابل آموزش و نسبتا کم هزینه برای پیشگیری و کاهش اضطراب تحصیلی حمایت می کند، اما قطعیت شواهد به علت غلبه مطالعات مقطعی، نمونه های محدود و ناهمگونی ابزارها در سطح پایین تا متوسط است. برای دانشگاه غزالی، غربالگری اضطراب و مهارت های خودتنظیمی در بدو ورود، کارگاه های مهارت مطالعه مبتنی بر تمرین، پشتیبانی دیجیتال و یک مطالعه نیمه آزمایشی بومی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، اضطراب تحصیلی ، اضطراب امتحان ، دانشجویان ، مرور نظام مند ، دانشگاه غزالی