تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی بر عملکرد عصبی-شناختی، مهارت های زبانی و روابط اجتماعی دانش آموزان در محیط مدرسه: مروری بر پیامدهای زیستی، زبانی و اجتماعی

نوجوانان و کودکان در سنین مدرسه اکنون بخش قابل توجهی از ساعات بیداری خود را در سکوهای رسانه های اجتماعی سپری می کنند؛ از این رو، مربیان، بالینگران و سیاست گذاران به طور فزاینده ای درباره معنای این تغییر در نحوه تفکر، سخن گفتن و ارتباط جوانان با یکدیگر پرسش می کنند. این مرور روایتی، ادبیات تجربی و نظری اخیر را در سه حوزه مرتبط با عملکرد دانش آموزان ترکیب می کند: عملکرد عصبی شناختی، شایستگی زبانی و روابط اجتماعی در محیط های مدرسه. با بهره گیری از ۲۰ منبع داوری شده که بین سال های (۲۰۱۸) تا (۲۰۲۶) منتشر شده و از طریق جست وجوهای ساختارمند در پایگاه های پاب مد، اسکوپوس، ساینس دایرکت و گوگل اسکولار بازیابی شده اند، این مرور بر اساس منطق گزارش دهی برگرفته از بیانیه پریسما (۲۰۲۰) سازماندهی شده و برای سنتز روایتی به جای فرا تحلیل تطبیق یافته است. شواهد حاصل از مطالعات طولی بزرگ، از جمله مطالعه رشد شناختی مغز نوجوانان، نشان می دهد که الگوهای سنگین تر و فزاینده استفاده از رسانه های اجتماعی با عملکرد پایین تر حافظه کلامی و فضایی، تغییر در ضخامت قشر مغز در نواحی مرتبط با توجه و شناخت اجتماعی و تضعیف کنترل مهارگر همراه است. یافته های مربوط به شایستگی زبانی متناقض تر هستند و پیوندهای منفی کوچکی را میان مواجهه غیرفعال با صفحه نمایش و تحول واژگان یا دستور زبان نشان می دهند که با شواهدی مبنی بر اینکه محتوای تعاملی و آموزشی می تواند این اثرات را تعدیل کند، تلطیف شده است. پیامدهای اجتماعی به شدت به نحوه استفاده از سکوها بستگی دارد: گشت زنی غیرفعال و استفاده مشکل ساز با تنهایی، ترس از دست دادن تجربه های جمعی و کاهش مهارت های تعامل اجتماعی حضوری همبستگی دارد، در حالی که مشارکت فعال و متقابل می تواند حمایت همسالان و احساس تعلق را گسترش دهد. این مرور نتیجه می گیرد که تاثیر رسانه های اجتماعی بر دانش آموزان نه به طور یکنواخت مضر است و نه بی خطر، بلکه توسط دوز مصرف، کیفیت محتوا، زمان بندی تحولی و تعادل بین تعامل آنلاین و آفلاین شکل می گیرد؛ همچنین این مقاله پیامدهایی را برای برنامه های سواد دیجیتال مدرسه محور و پژوهش های طولی آینده با تمرکز بر مکانیسم ها ترسیم می کند.

کلیدواژه ها:

رسانه های اجتماعی ، نوجوانان ، تحول عصبی شناختی ، تحول زبان ، روابط همسالان ، محیط های مدرسه