بررسی شخصیت قهرمانان نوجوان در ادبیات دفاع مقدس با تکیه بر رمان «بیست و سه نفر»

پژوهش حاضر با هدف بررسی شخصیت قهرمانان نوجوان در رمان بیست و سه نفر اثر احمد یوسف زاده بر اساس نظریه های شخصیت هنری مورای، آلفرد آدلر و اریک فروم انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی است. داده های پژوهش به روش کتابخانه ای و از طریق مطالعه دقیق متن رمان، کتاب ها، مقالات علمی و منابع معتبر گردآوری شد. سپس داده های استخراج شده با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و بر مبنای مفاهیم نظری شخصیت طبقه بندی و تفسیر شدند. جامعه پژوهش شامل آثار ادبی دفاع مقدس و منابع مرتبط با شخصیت پردازی بود و رمان بیست و سه نفر به صورت هدفمند به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شد.یافته های پژوهش نشان داد که شخصیت های نوجوان این رمان از ویژگی هایی همچون شجاعت، مسئولیت پذیری، تاب آوری، امید، همدلی، ایثار، خودکنترلی و احساس تعلق گروهی برخوردار هستند و در جریان اسارت، تحول شخصیتی قابل توجهی را تجربه می کنند. تحلیل بر اساس نظریه مورای بیانگر غلبه نیازهایی مانند پیشرفت، تعلق، پایداری و مقاومت در شخصیت قهرمانان بود. همچنین، بر اساس نظریه آدلر، غلبه بر احساس حقارت، علاقه اجتماعی، همکاری و مسئولیت پذیری از مهم ترین ویژگی های آنان محسوب می شود. از دیدگاه فروم نیز حفظ کرامت انسانی، معناجویی، امید به آینده و آزادی درونی، مهم ترین عوامل تداوم مقاومت شخصیت ها در شرایط دشوار اسارت به شمار می رود. در مجموع، نتایج نشان داد که نویسنده با بهره گیری از شخصیت پردازی واقع گرایانه، فرایند رشد روانی و شخصیتی نوجوانان را در بستر جنگ و اسارت به خوبی ترسیم کرده است و شخصیت های رمان را به الگوهایی از تاب آوری، مقاومت و رشد شخصیت تبدیل کرده است. ازاین رو، رمان بیست و سه نفر علاوه بر ارزش ادبی، از منظر روان شناسی شخصیت و مطالعات نوجوان نیز اثری ارزشمند و قابل توجه به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

شخصیت پردازی ، قهرمانان نوجوان ، بیست و سه نفر ، احمد یوسف زاده ، هنری مورای ، آلفرد آدلر ، اریک