نیروی انسانی و آمادگی در شرایط تهدید: راهبردهای پدافند غیرعامل

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش نیروی انسانی در آمادگی سازمانی در شرایط تهدید و شناسایی راهبردهای ارتقای آن در چارچوب پدافند غیرعامل انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن بود که در بسیاری از سازمان ها، تمرکز بر ابعاد سخت افزاری و زیرساختی پدافند غیرعامل، موجب کم توجهی به ظرفیت های انسانی، روانی و مدیریتی شده است؛ در حالی که کارآمدی واقعی در مواجهه با تهدید، بیش از هر چیز به آمادگی نیروی انسانی وابسته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش اکتشافی انجام شد و داده ها از طریق ۱۶ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه های پدافند غیرعامل، مدیریت بحران، منابع انسانی و آموزش سازمانی گردآوری شد. تحلیل داده ها با رویکرد مضمون محور و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفت. یافته ها نشان داد که آمادگی نیروی انسانی در شرایط تهدید، مفهومی چندبعدی و متکی بر پنج مضمون اصلی است: آمادگی دانشی و مهارتی، تاب آوری روان شناختی و رفتاری، پشتیبانی و انسجام سازمانی، چالش های ساختاری و مدیریتی، و راهبردهای ارتقای آمادگی. نتایج پژوهش بیانگر آن است که آموزش های مقطعی و غیرکاربردی، ابهام در نقش ها، ضعف هماهنگی بین بخشی و کمبود حمایت مدیریتی، از مهم ترین موانع آمادگی هستند. در مقابل، آموزش مستمر و سناریومحور، مانورهای عملی، تقویت فرهنگ مسئولیت پذیری، پشتیبانی روانی و مدیریت راهبردی منابع انسانی، از مهم ترین راهبردهای بهبود آمادگی به شمار می روند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که ارتقای پدافند غیرعامل بدون توجه جدی به سرمایه انسانی، تاب آوری روانی کارکنان و انسجام سازمانی امکان پذیر نیست و نیروی انسانی باید به عنوان محور اصلی تاب آوری و تداوم عملکرد سازمانی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نیروی انسانی ، آمادگی در شرایط تهدید ، پدافند غیرعامل ، تاب آوری سازمانی ، مدیریت منابع انسانی ، آموزش سازمانی.