کاربرد هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات در مدیریت هوشمند و ترویج میراث فرهنگی: رویکردی کاربردی در بافت تاریخی شهر جهانی یزد

افزایش شمار گردشگران داخلی و خارجی در شهرهای تاریخی، فرصتی برای توسعه اقتصاد فرهنگی و در عین حال چالشی برای مدیریت پایدار میراث فرهنگی به همراه دارد. رویکردهای سنتی مدیریت میراث فرهنگی، عمدتا بر مستندسازی کاغذی و راهنمایی حضوری متکی هستند و نمی توانند به طور کامل با نیازهای رو به رشد گردشگر امروزی برای دسترسی شخصی سازی شده و به هنگام به اطلاعات همراه شوند. در این پژوهش، معماری ای برای سامانه مدیریت هوشمند میراث فرهنگی مبتنی بر هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات ارائه شده است که با پردازش داده های توصیفی آثار تاریخی و رفتار بازدیدکنندگان، وظایفی چون بایگانی هوشمند اسناد فرهنگی، توصیه شخصی سازی شده مسیر بازدید و پایش جریان گردشگر را به صورت خودکار انجام می دهد. معماری پیشنهادی از چهار لایه اصلی تشکیل شده است: لایه مستندسازی دیجیتال، لایه پردازش و بایگانی هوشمند، لایه توصیه گر مبتنی بر یادگیری ماشین و لایه تعامل با گردشگر. برای ارزیابی کارایی روش پیشنهادی، مطالعه موردی در بافت تاریخی ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در شهر یزد انجام شد که در آن اطلاعات توصیفی بیش از چند ده اثر تاریخی، شامل خانه های سنتی، مسجد جامع و بادگیرها، بایگانی و برای طراحی سامانه توصیه گر مسیر گردشگری فرهنگی استفاده شد. نتایج آزمایش ها نشان می دهد الگوریتم توصیه گر مبتنی بر تشابه محتوایی توانست مسیرهای بازدید متناسب با علایق کاربر را با دقت مناسب پیشنهاد دهد و استفاده از این سامانه، در مقایسه با راهنمای چاپی سنتی، رضایت شبیه سازی شده بازدیدکنندگان و پراکندگی زمانی و مکانی بازدید از آثار کم ترشناخته شده را افزایش داد. یافته های این پژوهش می تواند راهنمای عملی برای سازمان های فرهنگی در طراحی زیرساخت دیجیتال مدیریت و ترویج میراث فرهنگی شهرهای تاریخی باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، میراث فرهنگی ، سامانه توصیه گر ، مدیریت هوشمند گردشگری ، بافت تاریخی یزد