کاربرد تحلیل داده های رسانه های اجتماعی در سنجش اثربخشی و برنامه ریزی رویدادهای فرهنگی-هنری شهری

رویدادهای فرهنگی-هنری شهری، از نمایشگاه و جشنواره گرفته تا کنسرت و نشست های فرهنگی، نقش مهمی در غنی سازی زندگی شهری و توسعه ی اقتصاد فرهنگی ایفا می کنند. با این حال، ارزیابی اثربخشی این رویدادها و برنامه ریزی دقیق برای رویدادهای آینده، در رویکردهای سنتی عمدتا بر برآورد تقریبی حضور، پرسشنامه های کاغذی محدود و تجربه ی شخصی مدیران فرهنگی استوار است؛ رویکردی که در پیش بینی اقبال عمومی و سنجش دقیق واکنش مخاطب، کارایی محدودی دارد. در سال های اخیر، گسترش شبکه های اجتماعی و پیشرفت روش های تحلیل داده و پردازش زبان طبیعی، امکان سنجش داده محور و تقریبا بلادرنگ واکنش مخاطبان فرهنگی را فراهم کرده است. در این مقاله، ابتدا سیر تحول ارزیابی و بازاریابی رویدادهای فرهنگی و مبانی نظری تحلیل داده های رسانه های اجتماعی مرور می شود و سپس معماری چهارلایه ای برای سامانه ی هوشمند سنجش اثربخشی رویدادهای فرهنگی-هنری شهری ارائه می گردد که در آن لایه های جمع آوری داده ی رسانه های اجتماعی، پردازش و تحلیل متن، شاخص سازی و گزارش دهی، و برنامه ریزی و تصمیم گیری فرهنگی به صورت یکپارچه با یکدیگر تعامل دارند. کاربردهای این رویکرد در برنامه ریزی پیش از رویداد، پایش زنده حین برگزاری، ارزیابی پس از رویداد و توسعه ی مخاطب هدف بررسی شده است. به عنوان مطالعه ی موردی، امکان به کارگیری این رویکرد در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری یزد تحلیل شده است. یافته های این پژوهش که بر پایه ی مرور نظام مند ادبیات موضوع و تحلیل تطبیقی صورت گرفته، نشان می دهد که رویکرد داده محور می تواند دقت پیش بینی اقبال مخاطب را به طور محسوسی افزایش دهد؛ هرچند با چالش هایی نظیر ملاحظات اخلاقی و حریم خصوصی تحلیل داده ی عمومی، سوگیری نمونه ی کاربران فعال شبکه های اجتماعی، و نیاز به تخصص فنی تحلیل داده در سازمان های فرهنگی همراه است. در پایان، پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی در زمینه ی طراحی سامانه های سنجش اثربخشی فرهنگی مسئولانه، دقیق و فراگیر ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تحلیل داده های رسانه های اجتماعی ، رویداد فرهنگی-هنری ، تحلیل احساسات ، توسعه ی مخاطب ، مدیریت امور فرهنگی