تحول در نظام نظارت و ارزشیابی شایستگی های فنی هنرجویان با رویکرد استانداردسازی فرآیند آموزش های عملی در کارگاه های هنرستان

آموزش های فنی و حرفه ای به عنوان پیشران توسعه اقتصادی و بستر اصلی تربیت نیروی انسانی ماهر، نیازمند سازوکارهای نظارتی و ارزشیابی کارآمدی است که بتواند کیفیت یادگیری مهارتی را تضمین و شکاف پایدار میان مهارت های کارگاهی و نیازهای در حال تحول بازار کار را ترمیم نماید. در ساختار سنتی هنرستان ها، نظارت و ارزشیابی آموزش های عملی عموما دچار چالش های ساختاری چون فقدان سنجه های عملکردی استاندارد، سلطه رویکردهای کمی حضور-محور، تکیه بر نظارت های اداری نامرتبط با تخصص های فنی و ارزیابی های سلیقه ای در پایان دوره ها است که کارکرد بازخوردی ارزشیابی تکوینی را به حاشیه رانده است. پژوهش حاضر با اتخاذ روش شناسی توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر واکاوی اسناد فرادستی، برنامه های درسی ملی و مدل های بین المللی آموزش مبتنی بر شایستگی، به دنبال ارائه الگویی راهبردی جهت استقرار نظام نظارت و سنجش استاندارد در کارگاه های هنرستان است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که استانداردسازی فرآیند آموزش های کارگاهی مستلزم بازآفرینی ارکان نظارت آموزشی از قالب «بازرسی اداری» به سمت «هدایت پداگوژیکی و تضمین کیفیت فرآیندی» است. بر این اساس، طراحی ماتریس های ارزیابی عملکرد استاندارد، شفاف سازی شایستگی های فنی سخت و نرم، تلفیق سنجش مستمر حین اجرا با ارزیابی محصول نهایی و به کارگیری کارنامه های مهارتی مبتنی بر استاندارد شغل، ارکان بنیادین این گذار به شمار می روند. استقرار این چارچوب تحولی، ضمن شفاف سازی مسیر یادگیری برای هنرجویان و ارتقای اثربخشی تدریس مربیان، کارایی درونی و بیرونی نظام آموزش های فنی و حرفه ای را از طریق هم راستاسازی مهارت های آموخته شده با الزامات صنعتی به طور چشمگیری افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

استانداردسازی فرآیند ، آموزش فنی و حرفه ای ، شایستگی های فنی ، تضمین کیفیت آموزشی.