نﻘش اجتماعی هنرمند در هنرهای تجسمی تهران در سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰: مطالعهای اسنادی درباره مناسبات حمایت، اعتبار و مسیولیت هنری

پیروزی انﻘلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، مناسبات قدرت، مشروعیت و تولید فرهنگی را در ایران دگرگون کرد. این پژوهش با هدف واکاوی بازتعریف »نﻘش اجتماعی هنرمند« در هنرهای تجسمی تهران طی سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ و در پیوند با سه مولفهی »حمایت«، »اعتبار« و »مسیولیت هنری« انجام شده است. روش پژوهش، تحلیل کیفی اسناد با روی کرد تاریخی تفسیری است که در چارچوب نظری تلفی ﻘی (میدان بوردی و، نظریه گفتمان لاکلایو و موف، و مناسبات قدرت سوژه فوکو) به بررسی اسناد دستاول نمایشگاهی (حسینیه ارشاد)، پوسترهای آرشیوی و پژوهشهای مستند پرداخته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در فاصله سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰، میدان هنرهای تجسمی در یک وضعیت تعلیق پارادای می ک قرار داشته که با انتﻘال کانونهای نمای ش از گالریهای خودآیین به فضاهای عمومی مذهبی (نظیر حسی نیه ارشاد) و بازتولید گفتمان شهادت و مبارزه در قالب پوستر مشخص میشود. این چرخش به شکلگیری نوعی مشروعیت غیرموزهای انجامید که در آن سرمایه نمادین هنرمند، نه از داوریهای درونمیدانی، بلکه از تعهد به آرمانهای جمعی مشتق میشد. با این حال، نتای ج پژوهش با مرزبندی میان »محتوای اثر«، »وابستگی نهادی « و »باور شخصی کنشگر«، موید آن است که این تحولات اسنادی، نشاندهنده تغییر ناگهانی، کامل و یکپارچه در کل می دان هنر یا اثبات دگرآیینی مطلق آن تا پیش از سال ۱۳۶۰ نیست؛ بلکه بیانگر شکلگیری کانونهای جدید تولی د و کسب اعتبار در فضای ی گذار و تعلیقیافته است.

کلیدواژه ها:

نﻘش اجتماعی هنرمند ، هنرهای تجسمی ، مناسبات حمایت ، سرمایه نمادین ، حسینیه ارشاد ، سالهای ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰