روان شناسی مخاطب در قرآن کریم؛ تجلی حکمت و مدیریت پیام در تجلی «قل»

ارتباطات اثربخش، به ویژه در حوزه تبلیغ دین، نیازمند درک عمیق از روان شناسی مخاطب و مدیریت دقیق پیام است. واژه ی «قل» در قرآن کریم، تنها یک دستور زبانی برای ابلاغ وحی نیست، بلکه بستری استراتژیک برای تعامل با مخاطبان متنوع در موقعیت های گوناگون است. این پژوهش با هدف واکاوی ابعاد روان شناختی مخاطب شناسی در آیات حاوی فرمان «قل»، به تبیین حکمت الهی در تنظیم پیام پرداخته است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی بوده و با بررسی ساختار، محتوا و سیاق آیات «قل»، الگوهای مدیریت پیام، از بیان کلیات تا تبیین استدلالی جزئیات، استخراج شده است. یافته ها نشان می دهد که قرآن کریم با استفاده از ابزارهای شناختی، عاطفی و رفتاری، «قل» را به راهبردی برای مدیریت مخاطب، رفع موانع ذهنی و هدایت هدفمند تبدیل کرده است. این الگو می تواند به عنوان مدلی کارآمد برای مهندسی پیام در ارتباطات دینی معاصر مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

«قل» ، روان شناسی مخاطب ، مدیریت پیام ، تبلیغ دین ، حکمت قرآنی.