واکاوی تجربه ی زیسته ی دانش آموزان از کلاس درس پاسخگو به نیازهای روان شناختی: یک مطالعه ی پدیدارشناسانه

دوره ی متوسطه ی اول، به عنوان یکی از حساس ترین مقاطع تحصیلی، با تغییرات بنیادین در ابعاد جسمانی، شناختی و روانی-اجتماعی دانش آموزان همراه است. در این برهه، کلاس درس نه تنها بستری برای آموزش، که عرصه ای برای شکل گیری هویت و تامین نیازهای اساسی روان شناختی آنان محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه ی زیسته ی دانش آموزان از کلاس درسی که به نیازهای روان شناختی آنان پاسخ می دهد، به روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت کنندگان، ۱۸ نفر از دانش آموزان پایه های هفتم تا نهم بودند که با نمونه گیری هدفمند از نوع ملاک محور انتخاب شدند و مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند. تحلیل داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی، به شناسایی پنج مضمون اصلی انجامید: روش تدریس پاسخگو و چالش برانگیز، ارتباط موثر و حمایت گرانه با معلم و همسالان، ویژگی های رفتاری معلم به عنوان الگوی مطمئن، احساس شایستگی و خودکارآمدی، و استقلال و عاملیت در یادگیری. یافته ها نشان می دهد که تامین هم زمان نیازهای سه گانه ی شایستگی، ارتباط و خودمختاری در کلاس درس، به ارتقای بهزیستی تحصیلی و انگیزش درونی دانش آموزان می انجامد. این پژوهش بر ضرورت تحول در نقش معلم، از یک انتقال دهنده ی محض اطلاعات به یک مربی آگاه به نیازهای روان شناختی، تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

نیازهای روان شناختی ، تجربه ی زیسته ، دانش آموزان متوسطه ی اول ، نظریه ی خودتعیین گری ، مطالعه ی پدیدارشناسانه