نقش آموزه های قرآنی در مدیریت تعارضات خانوادگی در عصر دیجیتال

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 21

فایل این مقاله در 17 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

CFTP12_2113

تاریخ نمایه سازی: 29 شهریور 1405

چکیده مقاله:

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش آموزه های قرآنی در مدیریت و کاهش تعارضات خانوادگی در عصر دیجیتال است. گسترش فناوری های ارتباطی، شبکه های اجتماعی و استفاده گسترده از تلفن های هوشمند، اگرچه زمینه ارتباط و دسترسی سریع به اطلاعات را فراهم کرده است، اما در برخی خانواده ها موجب کاهش تعامل چهره به چهره، افزایش سوءتفاهم، شکل گیری مقایسه های اجتماعی، کاهش حریم خصوصی و تشدید اختلافات زوجین و اعضای خانواده شده است. ازاین رو، بهره گیری از آموزه های اخلاقی و ارتباطی قرآن کریم می تواند چارچوبی ارزشمند برای مواجهه صحیح با این تعارضات فراهم سازد. این پژوهش با رویکرد مروری و با استفاده از مطالعات و منابع علمی مرتبط با آموزه های قرآنی، اخلاق خانواده، تعارضات خانوادگی، ارتباطات زوجین و پیامدهای فناوری های دیجیتال انجام شده است. در این فرایند، منابع مرتبط بررسی، مطالب و یافته های مشترک استخراج و بر اساس مفاهیمی همچون گفت وگوی سازنده، گذشت، صبر، حسن ظن، رعایت حرمت و کرامت اعضای خانواده، کنترل خشم، مشورت، عدالت و پرهیز از سوءظن و تجسس تحلیل و دسته بندی شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد آموزه های قرآن کریم ظرفیت قابل توجهی برای مدیریت تعارضات خانوادگی در محیط دیجیتال دارند. تاکید قرآن بر گفتار نیکو، پرهیز از سوءظن، تجسس و غیبت، کنترل خشم، عفو و گذشت و حل اختلاف از طریق گفت وگو و اصلاح، می تواند در کاهش بسیاری از تعارضاتی که تحت تاثیر فضای مجازی ایجاد می شوند موثر باشد. همچنین، تقویت مسئولیت پذیری، حفظ حریم خصوصی، رعایت حقوق متقابل اعضای خانواده و ایجاد تعادل میان استفاده از فناوری و ارتباطات واقعی می تواند از تبدیل اختلافات کوچک دیجیتال به بحران های خانوادگی جلوگیری کند. یافته ها همچنین نشان می دهد که آموزه های قرآنی صرفا بر حل تعارض پس از شکل گیری آن تاکید ندارند، بلکه با تقویت فضایل اخلاقی و ارتباطی، زمینه پیشگیری از بسیاری از تعارضات را نیز فراهم می کنند. بر اساس نتایج، آموزه های قرآنی می توانند به عنوان یک چارچوب اخلاقی و ارتباطی موثر برای مدیریت تعارضات خانوادگی در عصر دیجیتال مورد توجه قرار گیرند. استفاده آگاهانه از این آموزه ها، در کنار آموزش سواد رسانه ای و مدیریت صحیح زمان و شیوه استفاده از فناوری، می تواند به تقویت اعتماد، احترام متقابل، گفت وگوی سازنده و انسجام خانواده کمک کند. بنابراین، تلفیق ارزش های قرآنی با مهارت های ارتباطی و سواد دیجیتال می تواند الگویی جامع برای حفظ سلامت روابط خانوادگی در شرایط متحول عصر حاضر فراهم آورد.

نویسندگان

شهلا شکیبایی فر

استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

نگین عالی

استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران