از سواد رسانه ای تا مصونیت اجتماعی؛ تبیین نقش سواد رسانه ای در کاهش آسیب های مجازی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سواد رسانه ای در کاهش آسیب های اجتماعی فضای مجازی در میان دانش آموزان دوره متوسطه دوم انجام شد. این پژوهش از نظر روش کمی و از نوع پیمایشی بود و ۲۵۰ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه سواد رسانه ای و مقیاس آسیب های اجتماعی فضای مجازی گردآوری و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شد. یافته ها نشان داد بین آسیب های اجتماعی فضای مجازی و تمامی ابعاد سواد رسانه ای رابطه منفی و معنادار وجود دارد. همچنین، مولفه های سواد رسانه ای در مجموع ۶۹.۹ درصد از تغییرات آسیب های اجتماعی دانش آموزان را تبیین کردند. در میان مولفه ها، تولید و مشارکت مسئولانه رسانه ای با ضریب بتای ۰.۵۰۹- قوی ترین نقش را در پیش بینی کاهش آسیب های اجتماعی داشت. نتایج نشان می دهد تقویت سواد رسانه ای، به ویژه مسئولیت پذیری دیجیتال، ارزیابی انتقادی اطلاعات و استفاده آگاهانه از رسانه، می تواند در کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از حضور دانش آموزان در فضای مجازی موثر باشد.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، آسیب های اجتماعی ، فضای مجازی ، دانش آموزان ، مسئولیت پذیری دیجیتال ، قلدری سایبری